KÖY ENSTİTÜLERİ VE ÖTESİ” İÇİN
Toplumcu gerçekçi yazınımızın oluşumunda Köy Enstitülerinden yetişen yazarların ne denli etkili oldukları açıktır. Köy, varlığını bu yazarlarla duyurmuştur. Yapay gözlemlerle köye yönelenlerin sahte değerlendirmeleri Köy Enstitülü yazarlarla geçerliğini yitirmiştir. Gerçekçi bakış açışı da yazınımızda egemen olmuştur.
Yazınımızda eleştirici gerçekçiliğin de bu yazarlarla uç verdiğini söyleyebiliriz. Kuşkusuz, bunun öncülerinden biri Mahmut Makal’dır. Bir yandan toplumsal gerçeklerin yansıtılması, bir yandan eleştirel gerçekçi açıdan toplumsal olayların değerlendirilmesi, yazınımıza geniş ufuklar açmıştır. Makal, öyküsel izlenimleriyle toplumumuzun gerçek yaşamını hiçbir önyargıya kapılmadan, hiçbir saptırmada bulunmadan yansıtmıştır. Dünya, çapında ün yapmasının nedenini bu noktada aramak gerekir.
Makal'ın Köy Enstitüleriyle ilgili gözlemlerini, izlenimlerini topladığı ‘‘Köy Enstitüleri ve Ötesi” adlı yapıtı ikinci baskıya ulaştı. Bu, köy konusunun ve Köy Enstitüleri sorununun güncelliğini koruduğunu ortaya koyar. Eğitim alanındaki sapmalar ve çağdaşılık, Makal'ın bu yapıtta topladığı yazılarını daha da ilginç kılıyor, güncelleştiriyor. Makal, abartmasız, bezeksiz donaksız diliyle sorunların kökenindeki gerçeklere bu yapıtında da varıyor. Eğitim alanındaki çelişkiler, tutarsızlıklar ve ters uygulamalar, bu yazıların özünü oluşturur.

İş ilkesine dayanan üretken eğitim Köy Enstitüleriyle gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Köyden yazar, yönetici, milletvekili., yetişecektir. Egemen güçlerin elinden her şeylerinin alınması anlamına gelir bu. Baskı, zulüm, kıyım egemen olmaya başlamıştır öğretmenin üzerinde. Gülmece kitaplarını dolduracak denli ilginç uygulamalarla, köyden yetişmiş öğretmenler sindirilmek istenmiştir. MakaTın bu yapıtında onların olayları da var. Gösterişsiz bir zekâ, bağırtısız bir dille, öğretmen dediğimiz o bahar çiçeklerinin “macerasT’nı dile getiriyor Mahmut Makal “Köy Enstitüleri ve ÖtesT'nde. Bu nedenle, köyü, gerdeğiyje, insanımızın gerçek kimliğiyle kavramak isteyenler okumalıdırlar bu yapıtı. Yoksa Anadolu köyü

---