Bekir Sıdkı Çobanzade, Kırım Türklerinin en büyük şairlerinden ve Türk dilinin en güçlü ilim adamlarındandır. O, şiirlerinde, came-i mahdan, zülf-i siyahdan değil, yurdunun ve halkının feci durumu ile kaygılarından, Türklüğün ve şarkın geriliğinden, bunun düzeltilebilmesi çarelerinden bahsetmiştir. O, ayrıca, bir türkolog, bir ilim adamı olarak, Türk dilinin bütünlüğünü, İsmail Gaspıralı'nın ifadesi ile "Dilde Birliği" temin gayesiyle idealist çalışmalarını hiç aksatmadan yürütmüştür.
Biz, ihtisasımız dahilinde olmadığından ve bizde kâfi materyal bulunmadığından, İlmî çalışmaları üzerinde duramadık. Bizde olan vesika ve bilgileri, biran evvel kamuya aktarmağa gayret ettik. Bunlar, şiirleri, hikâyeleri, birkaç makalesi, yazısı ve mektuplarıdır. Şiirleri hariç, diğerleri üstünde çalışmadık; bunları olduğu gibi bastırdık. Şiirleri ile hikâyelerini İstanbul türkçesine çevirdik ve orijinallerinin tıpkı basımlarıyla birlikte bu kitaba ilâve ettik. Ayrıca bir de lügatçe ekledik.
Böyle bir idealistin hayat ve eserlerinin, şimdiye kadar çoktan incelenmiş ve neticenin ortaya koyulmuş olması gerekirdi. Maalesef, bu hususlarda hep geç kalınmaktadır. Tabiî bu konularda diğer şartların da tesiri olduğunu gözönünde bulundurmak icap eder.
Aslında, bizim oldukça farklı, tuhaf taraflarımız var.
Asyanın doğusuna daha yakın yerlerden başlayıp "vatan" değiştire değiştire, orada bizden biraz, burada bizden biraz bırakıp bu son yerlerimizi "yurt" edinmişiz.Dünyada bizim kadar vatan değiştiren olmamış.
Koskoca Kıpçak ovaları, Anadolu'dan daha evvel Türk vatanı olan Rumeli, Kerkük ve başka yerler elden gitmiş, unutuvermişiz. Başka hiçbir millet, eski vatanını bizim kadar kolay unutmamış. Oralarda bıraktıklarımız çinlileşmiş, ruslaşmış, veya diğer milletlerden olmuş, hiç üzerinde durmamışız..
Şamanmışız, budist olmuşuz; musevî, hıristiyan olmuşuz. Hâlen dahi bu dinlerde kardeşlerimiz var. Nihayet müslüman olmuşuz.. Bizim kadar din değiştiren de olmamış...

---