Baronne Durand de Fontmagne'un Un Séjour I'Ambassade de France A Constantinople adını taşıyan ve 1902'de Paris'te basılmış olan bu eser, Gülçiçek Soytürk'ün temiz ve akıcı Türkçesiyle bugün lisanımıza kazandırılmış bulunmaktadır.1856 sonları ile 1858 yılı ortalan arasında amcası Thouvenel'in yanında İstanbul'da yaşamış olan Durand de Fontmagne, eserinde Kırım Harbi sonrası İstanbul'unu güzel bir şekilde tasvir etmektedir. Bugün geniş bir okuyucu kitlesine sunulan bu eserden bildiğimize göre, şimdiye kadar yalnız İslam Ansikpoledisi'ne yazmış olduğumuz Fuad Paşa maddesi (İstanbul 1947) ile Prof. Roderic H. Davison'un Reform in the Ottoman Empire, 1856-1876 (Princeton 1963) adlı eserinden faydalanılmıştır. Bir nevi hatırat şeklinde yazılmış olan bu kitabın şöylece bir tetkiki bile De Fontmagne'nin iyi tahsil görmüş ve okumuş bir kadın olduğunu açıkça göstermektedir. Esas itibariyle gördükleri ve duydukları ile eserini meydana getirmiş olan yazar, zaman zaman yazılı kaynakları da kullanmıştır. Lady Montagu'nün Mektupları, Baron de Tott'un, kitabını, Thouvenel'in, Trois années de la question d'orient'ini bu arada sayabiliriz. Baronne Durand de Fontmagne, Reşid, Ali ve Fuad Paşaları yakından tanımıştır. Kitabının iki ayrı yerinde Fuad Paşa'ya ait olduğundan bahsettiği iki fıkra bizim kaynaklarımızda, mesela Servet-i Fünun Mecmuasında biraraya getirilmiş olan Fuad Paşa'nın fıkraları arasında bulunmaktadır. Yazarın, gerek Thouvenlel'den naklen, gerek kendi görüşü olarak Türk Askeri hakkında söylediği çok sitayişkâr sözler üzerinde bilhassa durulmaya değer. De Fontmagne'nin Kırım Harbi sırasında Maslak'taki askeri kampta uzun müddet bulunmuş olan Albay Charreyron'un, kendisine, "Türk Askeri kadar iyi ve idare edilmesi gerçekten zevk veren askere rastlamadım" demesi bizim için üzerinde ehemmiyetle durulması gereken bir husustur. Elimizdeki eser, bir bütün olarak gözden geçirildiği zaman burada İstanbul'un XIX. yüzyıldaki birçok adetlerini, Küçüksu âlemlerini canlı bir şekilde görmek mümkün olmaktadır.

---