Kariye ismi Grekçe Chora'dan gelmektedir. Bu kelime köy veyahut şehir harici anlamını taşımaktadır. Bu anlam bize ilk Kariye binasının vaktiyle Büyük Constantin tarafından yapılmış olan Constantinopolis şehri surlarının dışında bulunan ufak bir kilise veya bir şapel olduğunu göstermektedir. Bu kilise imparator II. Theodosius tarafından yaptırılmış olan şimdiki mevcut surların inşasından sonra teşekkül eden yeni şehrin içinde kalmıştır. Fakat Chora ismi Paleologos'lar devrinde başka bir anlama gelmeye başlamış İsa'yı ve aynı zamanda insanların buna verecekleri en yüksek manevi dereceyi sembolize etmeye başlamıştır. Meryem mozayiki üzerindeki yazıda kendisi (Dünyaya sığmayanı karnında taşımış olarak) vasıflandırılmaktadır. Bu bize dünyaya sığmayan tabiri ile İsa'yı ve aynı zamanda Chora kilisesine yeni verilen manayı ifade etmektedir. Aynı anlamı iç nartex giriş kapısı üzerindeki pantacrator İsa mozayikindeki yazıda da görüyoruz. Chora kilisesi aynı ismi taşıyan bir manastıra aitti. Eğer eski kaynaklara itimat etmek lazım gelirse, zamanla harap olmuş olan bu kilise imparator Büyük Jüstinien devrinde Theodore isimli bir rahip tarafından yeniden yaptırtılmış fakat bu kilise 6.Ekim.557 deki yer depreminde harap olduğu için Jüstinien bu kiliseyi yeniden ve daha güzel olarak yaptırtmıştı. Bu yeni kilise basilica stilinde idi. Fakat eski ismini muhafaza etmiştir. İmparator Jüstinien devri tarihini yazmış olan Precopius, Les Edifices kitabında bu İmparatorun yaptırtmış olduğu bütün binalardan bahsettiği halde Chora Kilisesinin yeniden yapılmış olduğuna dair bir kayıt yoktur. Yapılan kazılarda binanın doğu cephesinde ancak VII. yüzyıla ait kalıntılar bulunmuştur. Buna nazaran binanın bu yüzyılda Ciristus tarafından yapılmış olması lazım gelmektedir. İconoclaste devrinde ve imparator Constantin V. Copronyme (741-775) saltanatı esnasında bu kilise kısmen tahrip edildi ve yeniden restore edildi. Bu yeni kilise hakkında Bizans kaynaklarından 848 senesine kadar bilgiler mevcuttur...

---