Karagöz Şark âleminin yarattığı bir (hayal) oyunudur. Modem çağ insanlarının karanlıkta seyrettiği ve bir hayalin beyaz perdedeki akislerinden başka bir şey olmayan sinemaya gösterdikleri kuvvetli alakayı, Türkler tarihin pek eski devirlerinde hayal perdesine göstermişlerdi Şem'-a yakıp hayaloyununu çoktan yaratmışlardı. Atalarımız tarihin pek eski devirlerinde Orta Asya'da büyük medeniyetler kurdukları gibi, güzel sanatlarda da şaheserler yaratmışlardır. Karagöz, Türklerde hayaloyununun Osmanlılar devrindeki adıdır. Selçuki Türklerinde, ilk Müslüman Türk devletlerinde ve Müslümanlıktan önce de Göktürk ve Uygur Türklerinde muhakkak hayaloyunu mevcuttu. Bunlara ait elimizde yazılı vesikalar bulunmuyor, fakat. Çin'de, Moğollarda hayaloyununun mevcudiyeti, bize Orta Asya Türklerinde bu hayaloyununun mevcut olduğunu anlatmaktadır. Çünkü Çin'de hayal oyunu pek basittir. Fakat Osmanlılarda yaşamakta olan, Karagöz adını alan bu hayaloyunu pek canlıdır. Karagöz'ü biz Sümerlerin kabartmalarında aynen görüyoruz. Milattan önce 2100 yıllarına ait bir kabartma Elamların (Sus) şehrinde bulunmuştur. Bu kabartmada güneş tanrısı Şamas vardır. Başında bulunan külah, tamamen Karagöz'ün başındaki ışkırlağın aynıdır. Boynuz gibi kıvrımlar, Sümer ve Elam kabartmalarında aynen mevcuttur. Yine Anadolu'da yaşayan Hitit Türklerine ait bir kabartma da İvriz'de bulunmuştur. Buradaki kabartma, Tanrı oğludur. Başındaki külah tamamen Hacivat'ın o sivri külahıdır. Karagöz'le Hacivat'ın kıyafet1eri ise Sümer ve Hitit elbiselerinin aynıdır. Bu canlı eserler tamamen eski Türk kıyafetleridir. Bu vesikalar bize anlatıyor ki: Karagöz'le Hacivat'ta hala yaşatılmakta olan bu kıyafet ve başlıklar eski Türklere aittir. Bu hayaloyunu Çin'in şimalinde yaşamakta olan Çin Türklerinde de hala basit bir şekilde oynatılmaktadır. Hayaloyunu Çinliler tarafından icat edilmemiş, ancak bunlar bu oyunu Türklerden öğrenmişlerdir.

---