Biz bu söyleşileri Kanlıca İskelesi'nin yanındaki küçük meydana bakan kahvede (İsmail Ağa Kahvesi) yaptık; bir yanda Beykoz'da göllenen Boğaz, yeniden önümüzden Marmara'ya doğru akıyor; öbür yanda, Batı'nın Doğu'daki Yüzü için bir söyleşi yapmaya hazırlanıyoruz. O gün buna karar verince, böyle bir çalışmanın çoğu kez yineleneceğini ve sonra da bir kitaba dönüşeceğini doğrusu hiç düşünmemiştim. Aslında Uğur Kökden'le yirmi yılı aşan dostluğumuz süresince, hep düzenli görüşmelerimiz oldu. Her buluşmamızın sonunda, sanat, edebiyat, politika, deneme ve yazıya ilişkin öyle zengin bir malzeme oluşuyordu ki, bunları kayda geçiremediğime yazıklanıp duruyordum. Uzun konuşmalarımız sırasında ortaya çıkan malzemeyi yazıya geçirmek, yeniden bir üç-dört saatlik yazı süresi gerektiriyordu; ama bu kadar zaman bolluğu nerede? Kaldı ki, akan zamanın kayda geçirilip biriktirilmesinde yazının tek yol olduğu dönem de geride kalalı çok oldu. Şimdi, artık ses kaydı var; sonra görüntü kaydı var. Biz bunları yalnızca profesyonellerin kullandığı bir yöntem sayıyoruz. Hayır! Gerçekten de, kamera kaydını kişisel belleğin bir yardımcısı olarak kullanmakta çok geciktik. Kökden'le konuşmalarımızın yalnızca belleğimize emanet edilmiş olmasından rahatsızdım. Ne var ki, kameralı kayda geçişim de ancak Batı'nın Doğu'daki Yüzü kitabı üzerine söyleşiyle başladı. Bu söyleşiden o kadar güzel sonuç çıktı ki, bu kayıtları sürdürme kararı aldık. Değişik konu başlıkları seçerek ve elbette hazırlanarak Kanlıca Konuşmaları'nı sürdürdük. İlk konuşma deneme üzerine yoğunlaştı, sonra zaman, doğa üzerine arka arkaya geldi. Bu arada, Kanlıca'da oturup 'İstanbul' ve 'resim' konularını da bir sıraya soktuk. Kuşkusuz, herhangi bir konuda bir buçuk saati (kameramın yükü bu kadardı) aşan bir konuşma da, zaten ciddi bir hazırlık gerektiriyordu. Şöyle bir yol izliyorduk: hafta içinde sabah saat onda is-keledeki kahvede buluşuyorduk. Hani şu Kanlıca yoğurdunun yendiği, duvarları ahşap kaplama, dört ayrı bölümden oluşan, son bölümü düşük bir kotta ve denizin üzerinde, kazıklara oturtulmuş kahvede.

---