İnsanlık 16. yüzyılın sonunda deniz savaşlarında bir devrimin başlangıcına tanıklık ediyordu. Bu bir Avrupa devrimiydi, bununla birlikte söz konusu tezi n anlamlı olması için Osmanlı Türklerini de Avrupalı diye sınıflandırmamız gerekir; ayrıca Japonya ile Kore'yi de dikkate almak zorundayız. N e var ki bu, öyküde ileriye doğru sıçramak olur. Uzun süredir oluşum halinde bulunan, ama başladığı anda şaşırtıcı bir hızla gelişen bir devrimdi bu. İtici gücü barut, ana etkenler kadırga ve kalyondu. Akdeniz'de başlayan, ardından tüm yerküreyi sarmadan önce dikkat çekici bir hızla Kuzey Atlantik ile Baltık' a yayılan bu devrim, askeri ve iktisadi gücün esaslı bir şekilde yeniden dağılımına yol açıyor ve bugün içinde yaşadığımız dünyanın siyasi temellerini atıyordu. Devrimin derin etkileri, güç dengesindeki geçici değişikliklerle ya da jeopolitik terminolojiyle ifade edersek, dünya hegemonyasının devredilmesiyle sınırlı değildi. Sonuçlar en temel düzeyde dünyanın dilbilimsel bir haritasında görülebilir. Söz konusu devrim başladığında İberya'nın Atlantik kıyısında, Azorlar'da, Madeira Adası'nda ve Afrika'nın bir avuç ticaret istasyonunda Portekizce konuşulmaktaydı; İspanyolca Orta ve Güney İberya'da, bir de Kanarya Adaları'nda konuşuluyordu; Fransızca, Fransa ile bitişiğindeki Hollanda ve İsviçre'yle, İngilizce ise Britanya Adalarıyla sınırlıydı…

---