Tarihteki önemli olayların içinde yer almış kişilerin hatıraları her zaman ilgi konusu olmuştur. Gerçi taşıdıkları öznellik dolayısıyla bu tür eserler tarih bilimi için fazla güvenilir kaynaklardan sayılmazlar, fakat tarihteki ayrıntıların yakalanması açısından son derece önemli oldukları bir gerçektir. Zira tarih biraz da ayrıntılardan oluşur. Ömer Faik Numanzade, yaşadığı çağa damgasını vurmuş çok önemli bir şahsiyet değildir. Fakat döneminin bir aydını olarak, yaşadıklarını ve gördüklerini kaleme almış olması bile ondaki tarih bilincini ve duyarlılığım ortaya koymaktadır. Kaldı ki Ömer Faik sıradan bir insan da değildir. Geçen yüzyıldan bu yana çok trajik bir tarih yaşayan Azerbaycan'ın tanınmış gazeteci ve yazarlarından biridir. Bu bakımdan onun hatıraları özellikle Azerbaycan'ın siyasi ve kültürel geçmişine ilgi duyanlar için büyük önem taşımaktadır. Bu hatıraları Türkiye açısından değerli kılan, Numanzade'nin hayatının yaklaşık on yılını İstanbul'da geçirmiş olmasıdır. 1882-1892 yılları arasında İstanbul'da Darüşşafaka Lisesi'nde okuyan ve bir süre de Galata Postanesinde çalışan Ömer Faik'in ömrünün sonlarına doğru kaleme aldığı bu eser, 19. yüzyıl Türkiye'sinin basın ve eğitim tarihiyle ilgilenenler için oldukça önemlidir. Hatıralarda siyaset tarihine ilgi duyanlar için de dikkate değer bilgiler bulunuyor. Çünkü Numanzade İstanbul'da bir takım siyasi faaliyetlere de girmiş ve bunları da hatıraları arasına kaydetmiştir. Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkilerin artmaya başladığı, daha doğrusu uzun bir aradan sonra yeniden başladığı günümüzde bu tür bir eserin ilişkilerin kültürel boyutuna katkıda bulunacağını düşündük. Ömer Faik'in kendi el yazısı ile tuttuğu üç defterden oluşan bu eser 1985 yılında Bakü'de Abbas Zamanof, Kamran Memmedov ve Şamil Gurbanov tarafından Arap harflerinden Kiril harflerine aktarılarak ve bazı notlar ilave edilerek yayımlanmıştır. Biz eseri Türkiye Türkçesine aktararak neşre hazırlarken hatıralarda kendilerinden söz edilen kişilerden tarihe geçmiş ve Azerbaycan Sovyet Ansiklopediyası'nda yer verilmiş olanlar hakkında kısaca. Bilgiler verdik..

---