Mizah insanları birbirine yakınlaştıran ve bütünleştirici bir etkisi bulunan önemli bir olgudur. Mizah aynı zamanda sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal yapının yansımasına imkan sağlayan etkili bir intikal aracıdır.
Kültür tarihimiz Dede Korkut, Keloğlan, Bekri Mustafa, Kaygısız Abdal, İncili Çavuş, Nasreddin Hoca, Hacivat ile Karagöz gibi mizah alanında kıymetli unsurlara sahiptir. Mizahımızın yapı-taşlannı oluşturan bu isimler hikmetler barındıran bir hayat tasavvuru, kıvrak bir zeka ve engin bir hoşgörüyü yansıtmaktadır. Ülkemizde 19. yüzyılda, matbaanın da yaygınlaşmasıyla birlikte sözlü mizah geleneğine mizah dergilerinin de dahil edildiği görülmektedir. Bu süreçte İstanbul, Türkçe mizah yayıncılığının başkenti haline gelmiştir.
Mizah dergileri Tanzimat’tan günümüze, hem dünya mizahını taklit ederek hem de toplumsal şartların etkisiyle bir takım dönüşümler geçirmiştir. Türkçe mizah yayıncılığım ArifArifaki’nin 1867de çıkarmış olduğu “İstanbul” adlı dergiye kadar götürmek mümkündür. Terakki gazetesi 1870yılında aynı adla bir mizah dergisi yayınlamaya başlamıştır. Aynı yıl Diyojenin yayın hayatına atıldığı görülmektedir. Harf devrimiyle birlikte kültürel değişim mizah dergilerini de etkilemiş, Latin harflerinin kullanımı çizgilerde de değişime yol açmıştır. İkinci Dünya Savaşı yıllarında mizah dergilerinde kayda değer bir açılım gerçekleşmiş, mizah yayıncılığı uluslararası düzeye çıkmıştır. 1960’tan sonra ise mizah basınımızda bir durgunluk dönemi başlamıştır. 1980’liyıllardan günümüze mizah dergileri kurumsallaşmış ve belli standartlar doğrultusunda yayın hayatlarına devam etmiştir.
İstanbul'un Yüzleri kapsamında yayınladığımız “İstanbul’un 100Mizah Dergisi”adlı bu kitap, mizahın İstanbul’daki serüvenine odaklanmaktadır. Kitapta, İstanbul’da Osmanlı döneminde yayınlanan ilk mizah dergileri, Cumhuriyet döneminde faaliyet gösteren dergiler ve 1960’lı yılların en popüler mizah dergileri okuyucuya tanıtılmaktadır. Kitaptaki mizah dergileri; dergilerin kuruluş tarihleri, kurucuları, yayın periyodu, yayın kadrosu, içerik ve ayrıca dergilerdeki ilgi çekici yazı ve çizimlerden örneklerle, kronolojik bir biçimde ele alınmaktadır.
Mizah konusundaki çalışmaların azlığı dikkate alınırsa, bu kitabın önemli bir boşluğu dolduracağını ümit ediyoruz. İstanbul’da faaliyet gösteren belli başlı mizah dergilerini tanıtan kitabımızın faydalı olmasını temenni ediyor, iyi okumalar diliyoruz.

---