İstanbul'un kaybolan cemaatleri, "kaybolan renkler" olarak bir süredir gündeme gelmeye başlasa da, bu cemaatler hakkındaki bilgilerimiz çok sınırlı. Kaynakların yabancı dilde ve esasen kilise kaynakları olması da bu durumu güçlendiren en önemli etken. Birkaç eski makale dışında bu çalışmanın konusu olan iki cemaati kendine konu edinen derli toplu bir kaynak olmaması, Türkiye'de belgelere ulaşmada araştırmacıların önüne çıkarılan güçlükler, bu çalışmanın zorlu yanlarını oluşturdu. Katolik Rumların 1971'de kapanmış yegâne okulu Odigitria'nın Milli Eğitim Bakanlığı'nın Ankara arşivindeki dosyasını, yazarın "biraz karıştırmasına" "göz yumulup", belgelerden fotokopi almasına izin verilmediğinden, İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'ndeki dosya içinse önce izin verilip sonra dosyanın "bulunamadığı" bildirildiğinden, bu çalışmada okula ait herhangi bir belgeye yer verilemedi. Oysa yayımlanmış bazı kaynaklarda (örneğin İlknur Polat Haydaroğlu, Hidayet Vahapoğlu, Ayten Sezer'in çalışmaları gibi) bu arşivde yer alan diğer okullara ait belgeler dosya numaralarıyla birlikte yer almaktadırlar. Bu çifte standart da, Türkiye'de araştırmacıların karşı karşıya oldukları ciddi sorunlardan bir diğerini oluşturmaktadır. Bir başka güçlük de, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerindeki resmi belgelerden bu cemaatlerin nüfusunun sağlıklı bir şekilde belirlenememesidir. Nüfus sayımlarında burada sözü edilen Rum ve Bulgarlar, "Katolik" olarak kaydedildiklerinden, Katolikler içindeki oranları belirlenememekte, bu durum, söz konusu cemaatlerin nüfusu konusunda, Katoliklerin kaynaklarına bağımlılığı beraberinde getirmektedir. Bu eserde birçok kişinin emeği vardır. Atina'da bulunduğum sürede sık sık sohbet olanağı bulduğum ve tasnif yapılmamış episkoposluk arşivinden yararlanmama izin verip, kitabın Katolik Rumlar bölümünün oluşmasında büyük katkısı olan Gratianopoleos Episkoposu Anargiros Printezis'e, ilgili kişilerle ilişki kurmamda ve kaynaklara ulaşmamda yardımlarını esirgemeyen Vatikan Büyükelçiliği İstanbul Temsilcisi Georges Maroviç'e, görüşmemizden kısa bir süre sonra hayatını kaybeden İstanbul'daki Katolik Rum cemaatinin son papazı...

---