Bir yazarın yaşadığı kent üstüne düşünmesi, yazması kaçınılmazdır. Kişinin en iyi bildiği yeri, en güzel biçimde anlattığını, dahası kimi yazarların yaşadığı kentlerle anıldığını unutmamak gerekir. Ben de İstanbul'da doğdum ve acılarımı, mutluluklarımı, dostluklarımı, aşklarımı, başarılarımı, yenilgilerimi burada yaşadım. Tuhaf bir duygudur İstanbul'da yaşamak. Kimi zaman kendinizi tam bir parçası gibi hissedersiniz bu koca kentin, çoğu zamansa içinizde büyüyen yabancılıkla dolanırsınız sokaklarında. Türlü gerekçeleri vardır elbet... Geçende Melisa Gürpınar'ın "Dul Evinde İnce Saz" adlı anı/deneme kitabını okurken düşündüm. Ömrünü İstanbul'da geçirmiş bir yazarın, üstelik bir genç kız olarak yetiştiği bu kentle arasındaki ilişki nasıl gelişmiş ve nasıl koyu bir sancıya dönmüş? Kitabın sayfalarına sinen özlem, hastalıklı ruh halinden kaynaklı değildi. Ötesi, bir kent kültürü üzerinden, değişen dünyada yer bulamayan incelikli bir kadının sözleriydi okuduğum... Gürpınar, İstanbulluların apartman yaşamına geçiş sürecini anlatırken, ilk yapılan binalarda mutfakların en küçük, kuytu, karanlık yere konduğundan söz açıyor. Mimarların, mutfağın havadar, serin olması gerekliliğini unuttuklarından söz ediyor sonra. Mutfağın bir tür hücre, tutsak yaşantı alanı halini aldığını söylüyor. Kadının, ömrünün büyük kısmını mutfakta geçiren bu varlığın, neredeyse yaşam bağlarının koparılmasıdır bu. Belki de kadına biçilen acımasız rolün somut ve hüzünlü göstergesidir. Değişen İstanbul yaşantısında varlıklı, geniş aile yaşamından, daha modern bir biçime doğru giderken, İstanbullular, demek yeni rollerini, iş bölümünü de böyle edinmişler. Acıklı bir yanı var elbet mutfak karanlığının... Gürpınar aynı kitapta hepimizin bildiği, belleğe kazıdığı kabul günlerinden de söz ediyor. Okurken çocukluğuma şöyle bir dönüp, anımsamaya çalıştım…

---