İstanbul, bin yılı aşkın süre merkezi olduğu Bizans İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra, Osmanlı Devleti'nin başkenti olarak önemini korumuştur. Fetihten sonra, Bizans'ın tarihi mirasını ve Osmanlı'nın himayesini benimseyen Rum Ortodoks toplumu, sosyal yaşamını da Patriklik çatısı altında sürdürür. Bizans'tan devralınan Rum Ortodoks kiliseleri, Osmanlı döneminde yönetimin kuralları çerçevesinde biçimlenmiş; bir kısmı yeniden yapımlar ya da çeşitli onarımlar sonucu varlıklarını korumuştur. İstanbul'un kent tarihi içinde, Rum toplumunun geçmişiyle bağını oluşturan bu kültür varlıkları, Bizans'tan Osmanlı'ya taşıdıkları etkiler ve izlerle dönemlerine tanıklık ederek günümüze gelmiştir. İstanbul'daki Rum Ortodoks kiliselerinin mimarisi, Osmanlı'nın Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla yaşadığı süreçten sonra, önemli ölçüde değişime uğramıştır. Bu değişim, Tanzimat'tan önceki dört yüz yıllık dönem boyunca, kiliselerin mimarisini belirlemiş olan tanımlayıcı özellikleri ayırt edici kılmaktadır. Katalog kapsamında ele alınan toplam elli üç kilisenin mimarisine ilişkin verilerin değerlendirmesi; dönemin Rum Ortodoks kiliselerinin mimarisinin, yönetimin sınırladığı çerçevede belirlendiğini ve kendine özgü bütünlük oluşturduğunu ortaya koyar. İstanbul'da bulunan Rum Ortodoks kiliseleri konusundaki çalışmalar, Sanat Tarihi bilim dalında, 1990 yılında başlayan yüksek lisans tezi kapsamındaki araştırmalara dayanır. Konuya ilişkin hazırlanan yüksek lisans tezinin kapsamı, daha sonra doktora çalışmaları sırasında yeniden düzenlenmiştir. Başlangıçta, Bizans dönemi İstanbul'unu tanımlayan "Suriçi" bölgesi ve Galata'da bulunan kiliselerin yer aldığı çalışma; daha sonra İstanbul'un tümünü içerecek şekilde genişletilmiştir…

---