Fener Patrikhanesi ile ilgili olarak bugüne kadar Türk tarih yazımında çeşitli kitap, makale ve ansiklopedi maddeleri yazıldı. Ancak Patrikhane’nin doğuşundan Cumhuriyetin kuruluş sürecine kadar geniş bir şekilde tarihini ele alan eser sayısının oldukça az olduğu dikkate değerdir.
Siyasetçilerin tarihi ve diğer konularla ilgili olarak fikirlerini şekillendiren en önemli husus konuyla ilgili gördükleri, okudukları ve duyduklarıdır. Yani bir anlamda siyasetçi tarihi değil tarih siyasetçiyi etkilemektedir. Tersinin vuku bulması söz konusu değildir. Tarih yazımı ise mümkün olduğunca ulaşılabilen bilgi ve belgelere göre yapılır ve en azından ilk başta somut olarak görülenleri dillendirir. Ayrıca herhangi bir eser başta belirlemiş olduğu amaç ve başlığa göre yazılır. Bu eserin yazılma amacının Patrikhane’nin siyasi faaliyetlerini ele almak olduğunu, yerine göre diğer faaliyetlerine temas edilmesine rağmen asıl vurgu noktasının siyasi faaliyetler olduğunu belirtmek gerekir. Bunun da asıl sebebi Lozan Antlaşması ile Patrikhane’ye verilen yeni statünün Patrikhane tarafından hiçbir zaman benimsenmeyip fırsat buldukça veya ortaya çıktıkça bu statüsünü değiştirmeye, genişletmeye eski konumunu hatta daha ötesini elde etmeye yönelik girişim ve faaliyetlerdir. Çünkü Patrikhane’nin var oluşunun buna bağlı olmasıdır. Bu eserde de ortaya konulduğu gibi Patrikhane aslen kökü çok eskilere inen ve dünyamn en uzun ömür süren iki imparatorluk devrinde de güçlü bir şekilde hayatiyetini devam ettirmiş bir kurumdur. Bu yönüyle bakıldığında bu çağlar boyu süren tarihi geçmişi Patrikhaneyi böyle bir refleks içerisine itmektedir. Nitekim Patrikhane bu refleksini NATO ve Avrupa Birliği vb. Türkiye’yi direkt olarak ilgilendiren uluslar arası süreçlerinde de gösterecek ve bu süreçleri bir fırsat olarak görerek kendi menfaatleri açısından değerlendirmeye çalışacaktır...

---