İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Sosyoloji ve Sosyal Siyaset Kürsüsü asistanlarından Sabahaddin Zaim tarafından doktora tezi olarak hazırlanan ve jüri huzurunda muvaffakiyetle müdafaa edilen tez, aktüel kıymetini kaybetmeden Fakültemizce bastırılmış bulunmaktadır. "İstanbul Mensucat Sanayiinin Bünyesi ve Ücretler" adını taşıyan bu doktora tezinin sıklet merkezini, Türkiye'nin en kesif sanayi bölgesi olan şehrimizin ön planda gelen mensucat kolunda ücretlerin tetkiki mevzuu teşkil etmektedir. Filhakika ücret meselesi öteden beri gerek disiplin olarak, gerek ampirik - tatbiki bir müessese olarak resmi ve hususi mahiyetteki sosyal siyaset tedbirlerinin esas muhtevasını ve ağırlık noktasını teşkil edegelmiştir. Sanayileşen memleketlerde bütün on dokuzuncu asır boyunca meydana gelen mücadelelerin büyük bir kısmı ücret etrafında cereyan etmiş, milli gelirin daha adil ve insan şeref ve haysiyetine daha fazla yakışır bir şekilde inkısamı meselesi en hararetli tartışmalara mevzu olmuş, sosyalist ideolojiler ücret gelirinden başka rant, faiz, müspet kar vesaire gibi hiç bir gelire sahip bulunmayan "çalışan sınıf" a sosyal hasıladan daha fazla bir hak tefriki hususunda mevcut ve mer'i nizamın kifayetsizliği üzerinde durmuşlar, yer yer teşekkül eden sendikalar ilk ehemmiyetli vazife olarak ücret problemini ele almışlardır. Gerçekten durum bugün de değişmiş değildir. Sanayi memleketlerinde çalışan sınıfla çalıştıran sınıf arasında cereyan eden kolektif mücadeleleri tespit eden istatistikler, ücret ihtilaflarının zamanımızda da umum ihtilaflar meyanında kemmi ve keyfi bakımlardan ehemmiyetli bir yer işgal ettiğini açıkça göstermektedir. Diğer taraftan memleketimizde de vaziyet bu bakımdan gelişmiş memleketlere çok benzemektedir. Gerçi bizde kolektif iş mücadelesi hakkı yoktur. Ancak tahkim organları marifet ve vasıtasıyla hal edilen kolektif iş ihtilaflarına ait bilgilerimiz, bu neviden ihtilafların kahir bir ekseriyetinin ücretlere zam gayesiyle tahrik edildiğini göstermektedir... Prof. Dr. Orhan TUNA

---