"İstanbul Külliyatı" adıyla yayımlamaya başladığımız çalışmalar Osmanlı Arşivlerinden faydalanarak oluşturduğumuz İstanbul'la ilgili tarihi belge ve bilgileri ihtiva etmektedir. Belgeler, ilk safhada, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden ve İstanbul Şer'iyye Sicilleri Arşivi'nden derlenmiştir. İkinci safhada İstanbul'la ilgili olan ve sözü edilen arşivlerde yer alan muhasebe, sayım, antlaşma vs. defterleri yayınlanacaktır. Bütün belge ve müstakil defterler umumi bir yaklaşımla Tanzimat'a kadar ve Tanzimat sonrası olarak iki grup halinde ele alınmaktadır. İlk safhada yayınlamakta olduğumuz belgelerin bulundukları defterler çeşitli arşiv tasniflerinde yer almaktadır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde ilk safhada ve öncelikle kullandığımız defter ve belge tasnifleri şunlardır: " İstanbul Ahkâm Defterleri " Atik Şikâyet Defterleri " Mühimme Defterleri " Kamil Kepeci Tasnifi " Maliye'den Müdevver Defterler " Ali Emiri Tasnifi " Hatt-ı Hümayun Tasnifi " İbnülemin Tasnifi " Muallim Cevdet Tasnifi " Divan-ı Hümayun ve Bab-ı Asafi Bu tasniflerde yer alan İstanbul'la ilgili Divan'dan çıkan hükümler (ahkâm) esas belgeleri oluşturmaktadır. Bu hükümler padişah adına hazırlandıkları için ferman adını da alırlardı. İkinci kaynak İstanbul Şer'iyye Sicilleri Arşivi'dir. Buradaki on bine yakın (9839) defterde yer alan ferman ve kadı hükmünü ihtiva eden kayıtları teşkil eden ilamlar kullanılmıştır... Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu

---