Sosyal ve hatta ekonomik yapı analizlerinde nüfus hiçbir şekilde ihmal edilemeyecek, ön sıralarda gelen bir unsurdur. Ülke, bölge ve şehirlerin nüfuslarındaki gelişmelerin seyri, nüfusun çeşitli özellikleri, vasıf durumu, göçler ve diğer yönleri ilmi metotlarla açıklığa kavuşturulmadan, sağlıklı planlamalar yapmak, alınan kararların tam manası ile isabetli olmasını beklemek, gelecek dönemler için doğru projeksiyonlar yapmak mümkün görülmemektedir. Dolayısıyla, büyümesini devam ettiren İstanbul şehri için nüfus yapısı ve bunun seyrini gösteren tahlillere mutlak ihtiyaç vardır. Bu yapısal verilerin makul sayılabilecek bir dönemi kapsaması ve bazı ayrıntıları yansıtması da zaruridir. Birleşmiş Milletler de Nüfus Araştırmaları sahasında yaptığı çalışmalarda ve muntazaman neşrettiği Dünya Nüfus Raporu'nda bu ayrıntılara yer vermekte ve bunları geliştirmektedir. Ayrıca BM, en önemli sosyal çalışmalarından birisi olan Beşeri Gelişme Endeksi'nde de demografik özelliklere ön planda yer vermektedir. Benzeri çalışmaları OECD (Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı), ILO (Milletlerarası Çalışma Teşkilatı) ve benzeri uluslararası kuruluşlar da yürütmekte ve bunları yayınlamaktadırlar. Bu çeşit kuruluşların, daha çok kendi ilgi alanlarına göre şekillenmiş bu demografik analiz çalışmalarının ortaya koyduğu sosyal göstergeler uluslararası mukayeselere imkân vermekte ve küresel gelişme seyrini ortaya çıkarmaktadır. Bu ve diğer uluslararası çalışmalara baktığımızda şehirlere ait istatistik ve göstergelerde İstanbul'un kendi yerini aldığını görüyoruz. Nitekim Birleşmiş Milletler Nüfus ve Şehirleşme'ye ait raporlarında İstanbul'a Dünyanın en kalabalık şehirleri serisinde yer vermektedir. En son yayınlarında da İstanbul yine dünyamızın en kalabalık şehirleri arasında yer alırken aynı zamanda ileriki seneler için de nüfus projeksiyonları yapılmıştır. Esasen İstanbul tarih içinde de, dünyanın en büyük şehirlerinden olmuştur. Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş

---