Türkiye, asırları dolduran bir küçük sanayi tarihine maliktir. Mazide hemen bütün Türk şehirlerinde, tıpkı garp memleketlerinde olduğu gibi, çırak, kalfa ve ustalardan mürekkep ve küçük sanayi adet ve ananelerine, sanatkâr gururuna dayanan lonca teşkilatı mevcuttu. Muhtelif madenlerin işlenmesi, ağaç sanayii, dericilik, kavaflık ve mutaflık, dokumacılık ve boyacılık, seramik ve mücellitlik sahalarında eski Türk usta ve zanaatkârları bugün hayret ve takdirle temaşa ettiğimiz eserler ve şaheserler vücuda getirmişlerdir. Garp ve şarktaki çeşitli sanat müzeleri, Türk ve İslam müzeleri bu şaheserlerle doludur. Son 150 yıl içinde bu eski ve sağlam küçük sanayi fabrika rekabeti neticesinde gerek Türkiye'de, gerek garp memleketlerinde eski yüksek mevkiini kaybetmiş, kötü bir kaderle karşı karşıya kalmıştır. Neticede loncalar ve eski mükemmel çıraklık sistemi çöküntüye doğru gitmiş ve dolayısıyla iktisat siyasetçilerinin alakası tamamen tek taraflı bir istikamet takibine başlayarak fabrika sanayii üzerinde toplanmıştır. Buna rağmen Türkiye'de birçok küçük sanat şubeleri ve sanayi işletmeleri tutunmağa muvaffak olmuşlar, bazı şehirler bugün dahi; tıpkı ortaçağ garp şehirlerinde olduğu gibi, küçük sanatk4rların temerküz etmiş bulundukları cadde ve sokaklarla doludur. Fakat küçük sanayie taalluk eden hayatı ehemmiyeti haiz birçok meseleler Türk halk efkârında, matbuat ve parlamentosunda pek az alaka toplayabilmiş, sistemli bir küçük sanatlar siyaseti bugüne kadar yer edip taazzuv eyleyememiştir. Bundan dolayı meslektaşım Dr. Orhan Tuna'nın bu sahadaki araştırma ve tekliflerini ihtiva eden bu kitabın gerek ilim mahfillerinin, gerek siyası çevrelerin alakasını çekeceğini ve Türkiye'de yeni bir küçük sanatlar ve çıraklık siyasetinin başlamasına yol açacağını samimiyetle ümit ve temenni etmekteyim. Bilindiği gibi bugün dahi memleketin küçük sanayiinde daha pek çok muktedir ustalar, mükemmel teknik ve ahlakı ananeler yaşayıp gitmektedir.

---