İslamiyet'te vücut temizliği, ibadetin birinci şartı olduğu için, Türkler hamamlara büyük önem vermişler ve haklı bir şöhret sahibi olmuşlardı. Bu yüzden, bütün Batı dünyasında, hamam denilince TÜRK HAMAMI akla gelir olmuştur. İstanbul'un fethi ile beraber şehrin bir çok yerlerinde çarşı hamamları yapıldığı gibi, devrin ileri gelenleri de konaklarında, sahilhanelerinde ve saraylarında hamamlar yaptırmışlardır. Bazen bu sarayların hamamları, mekanların yıkılması ile tek, çarşı hamamı olmuştur. Hamamlar büyük çoğunluğu ile vakıf olarak yapılmıştır. 19. asrın ikinci yansından sonra, sırf gelir getirmesi gayesi ile mülk hamamları inşa edilmiştir. Fakat bunlar fazla değildir. Vakıf hamamları bir camiye, bir medreseye veya başka bir esere vakfedilmiş ve buradan elde edilen gelir, bu eserlerin bakımına ve vazife görenlerine sarfedilmiştir. Hamamlar ilk zamanlar mütevelliler eli ile işletilmekte iken, sonradan hile-i şer'iye yolu ve icareteyn (Hem derhal alınan hem de ileride alınacak kirası olan vakıf bina, iki kiralı vakıf) usulü ile kiraya verilir olmuştur. Bu kira müddeti 300 sene gibi aşın bir zaman dilimini içerdiğinden, hamamların şahıs mülkiyetine geçmesine sebep olmuştur. Bunun için İstanbul Hamamları içinde biri hariç, bugün vakıf hamamı mevcut değildir. Hamamların dış görünüşüne fazla önem gösterilmediği halde, iç mekana özen gösterilmiştir. Bunun için mimari yönden şaheser olan hamamlarımız vardır. Bununla beraber dış görünüşü güzel olan bir kaç hamam da mevcuttur ki, bunlardan biri, Ayasofya Meydanı'ndaki hamamdır. Hamamların en gösterişli yerleri, camekan dediğimiz mahaldir. Burada soyunma odaları, bir çeşme, çatı feneri ve bazen de fıskiyeli bir havuz bulunmaktadır. Ilıklık veya soğukluk dediğimiz yerde, traşlık ve tuvalet bulunur. Burada bazen ılık halvetin mevcut olduğu da görülmektedir. Traşlık dediğimiz yerde eskiden ustura ile baş traşı yapılırdı. 1040(1630) tarihli nizamnamede traşçıların "baş traş etmede usta olmaları ve usturalarını keskin bulundurmaları" istenmiştir...

---