1184 sayılı Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademileri kanununa göre "Mühendis ve Mimar, Yüksek Mühendis ve Yüksek Mimar yetiştiren yüksek dereceli özerk bir öğretim ve araştırma kurumu" niteliğinde bir kuruluş olan İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi, 1937'den beri Yıldız Sarayının bir kısım binalarının bulunduğu alana yerleşmiş bulunmaktadır. 1911 yılında Vilayet Nafıa idarelerinin fen memuru ihtiyacını karşılamak üzere açılan "Kondüktör Mektebi Alisi" Cumhuriyet devrine girilmesiyle "Nafia Fen Mektebi" ne dönüşmüştür. Bugünkü İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'nin çekirdeğini teşkil eden İstanbul Teknik Okulu ise gelişen memleket ihtiyaçlarına uygun bir kuruluş olarak yüksek mühendisle tekniker arasında bir sınıf teknik eleman (mühendis) yetiştirmek üzere 1937'de planlanıp teşkilatlandırılmış ve 3974 sayılı Nafıa Vekilliği Teşkilat Kanununa ek bir kanunla, lağvedilen Nafia Fen Mektebi'nin yerini almıştır. 1969 yılına kadar İstanbul Teknik Okulu adı ile görev yapan bu kurum da 1959 yılından itibaren kuruluş bünyesinde kabiliyetli mühendisleri ve mimarları, yüksek mühendis ve yüksek mimar seviyesine çıkaran bir ihtisas bölümü ile gece mühendislik öğretimi yapan bir kısım faaliyete geçirilmiştir. Kuruluşun fonksiyonu ile orantılı bir kuruluş kanunu 3 Haziran 1969 tarihinde yürürlüğe girmiş ve müessese "İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi" adını almıştır. Akademinin bugünkü öğrenci mevcudu 4268'dir. Bunların 2048'i gece öğrenimi yapmaktadır. Akademide 43 profesör, 32 doçent, 84 öğretim görevlisi, 20 okutman, 62 uzman ve 126 asistan vazife görmekte olup İnşaat, Makina, Harita - Kadastro, Elektrik mühendislikleri, Mimarlık Bölümü ve Temel Bilimler Bölümü vardır. Bölümlere belirli kontenjan dahilinde lise mezunları ile kadastro meslek lisesi ve sanat ve yapı enstitüsü mezunları, üniversitelerin imtihan sistemi içinde imtihan edilerek alınmaktadır. Mühendislik öğrenimi gündüz kısmında 4, gece kısmında 5 yıl süreli olup, yüksek mühendis ve yüksek mimar yetiştiren ve mühendislik öğretimini izleyen yüksek lisans öğretimi ise 2 yıl sürelidir.

---