İşgal İstanbul'u üzerine daha önce bir çalışma yapmış bulunduğumu haber alan reklamcı-şair-filozof Salih Ecer, bu sefer aynı dönemde amatörlerce çekilmiş fotoğraflar üzerine bir çalışma daha yapmamı benden dostça istedi. Oldukça ciddi amatörlerdi bu fotoğrafçılar, çünkü askerdiler: Fransız Ordusunun Sinema Fotoğraf Servisi'nin Mayıs-Haziran 1919'da çektiği yüzlerce fotoğrafı eleyerek konularına göre sınıflandırmak, arkalarında yer alan Fransızca notları çevirerek albüm halinde yayınlanmaya hazır hale getirmek gerekiyordu. İşi kabul ettim, çünkü Ecer ailesinin dostu tanınmış fotoğrafçı Romeo Martinez'in arşivinden gelen bu fotoğraflar beni büyüledi. Şüphesiz askeri amaçlarla çekilmişlerdi, ama hepsi insani bir sıcaklık ve İstanbul'un kaybolan sihri ile yüklüydüler. Hayale kapılmayalım: Şehirlerinin acılı bir dönemine tanık olan İstanbullular, fotoğrafçılara her halde bu kitabı elinde tutan okur-seyircinin gözüyle bakmıyorlardı. İstanbul işgal altındaydı ve fotoğrafçılar da işgal ordusu askerleriydiler. Yine de, bir an olsun askerlik vazifelerini bir kenara bırakarak kameranın arkasına sanatçı ruhuyla geçmişler ve İstanbul'un geriye nostaljiden başka bir şey bırakmayan kültürünü ve yaşam tarzını gözlemlemişlerdi. Bir döneme tanıklık eden bu fotoğrafları, tarihi açıdan en fazla önem taşıyanları için bile yorum ve açıklamaya gitmeden, Martinez Arşivinin tozlu bir kutusunda bulduğumuz gibi yayınlıyoruz.

---