Telsiz ve teleksler, uçakların sürati, Türkiye'yi Çin'e ne kadar yaklaştırırsa yaklaştırsın, biz birbirimizin hayli uzağındayız. Biz Çin'i ne kadar yakından tanımak istersek isleyelim büyük bir dağın eteklerine yaklaşınca esas tepeyi kaybetmek gibi bir tehlike ile karşılaşırız. Ne o bizim, ne biz onun dilini biliriz. Oralarda yaşayanlarımız, parmakla gösterilecek kadar az. Çinli düşüncesinin temeli Conficius veya Buda bizden çok uzaklarda ve bizim mantık mekanizmamızın dışındadırlar. Onlar için mazideki Türkiye, Sinkiang'dan hareket eden ipek yüklü kervanların durak yeridir. Onlar, Moğollar ile yüzyıllar boyu savaşmışlar, zaman zaman Moğolların egemenliği altına da girmişlerdir. Moğolların Asya'da yaşayan Türklerle ilgisi nedir? Bu münasebet üzerinde çok durulmuş, çok tartışılmış. Eğer Moğollarla Türkler arasında bağ kuvvetli ise, Çin dünyasının uzak mazide Türkiye'ye çok yakın olduğunu söyleyebiliriz. 1971'de rahmetli Başbakan Nihat Erim, Türkiye ile Kıta Çin'i arasındaki ilişkileri düzenlemek istediği zaman henüz sefirler karşılıklı olarak gönderilmeden, resmi olmayan bir heyetin Çin'e gitmesini istemişti. Ankara, İzmir, İstanbul, Adana Ticaret odaları ile devlet müesseselerinin müdürlerinden kurulan bir heyet benim başkanlığımda bu ülkeye gitmiştik. 15 gün, o zamana kadar tanımadığımız bir dünyanın, nazik, misafirperver davranışları ortasında, görevimizi yapmağa çalıştık. Elinizde tuttuğunuz bu kitabı yolculuktan gelir gelmez, yani 11 yıl evvel yazmak istemiştim. Araya bir takım olaylar girdi. Bugünkü Çin'i anlatan yabancı dilde ve Türkiye'de bile birçok kitaplar çıktı. Ben bu kitabı büyük Çin'in kısa bir tarihi olarak yazmak istedim.

---