Bir yabancı dil tedrisini «nazari» ve «ameli» olmak üzere iki usule ayırırlar. Okullarda tatbik edilen nazarî usulün ekseriya verimsiz kaldığından, talebenin gramer kaideleri içinde boğulduğundan şikâyet edilir, ve bu u-sulle bir lisan öğrenmenin kabil olamıyacağı neticesine varılır.
Bir lisanı ameli şekilde öğrenmek, ekseriya daha müsbet netice veriyor. Fakat bunun her yerde ve her zaman imkânı yoktur: Bir ecnebi dili pratik olarak öğrenmek için, onu konuşanların arasında bulunmak, daima işitmek ve söylemek lâzımdır. Bu suretle öğrenseniz bile yine eksik bir taraf bulunacaktır ki, bu da kitap ve yazı diline yabancı kalmaktır. Bir ecnebi dilini, az çok konuşan, anlayacak kadar bilen, hele iki kelimeyi bir a-raya getirip en ufak bir mektup yazamayan çok kişiye rastlıyoruz.
Demek ki bir lisanı tam manasile bilmek, ne yalnız mektep tedrisatı ile kabildir, ne de yalnız pratik kâfidir. Bugünkü en yeni tedris usulleri de bu iki metodu birleştirip talebeye, lisanın génie sini (ruhunu) kavratacak bir assimilation (temessül) usulü ortaya koymuşlardır.
Bir çocuk ana lisanını nasıl öğrenir?
Evvelâ, duyar. Saniyen, duyduğu şeyin neye delâlet ettiğini görür. En sonra da, o şeyi ifade etmek istediği zaman onu söyler...

---