Yabancı okullar meselesi, özellikle OsmanlI’nın gerileme döneminde otorite ve gücünün zayıflaması sonucu, Batılı devletlerin çoğunlukla misyonerlik faaliyetlerini yürütmek ve devletin içişlerine müdahale etmek amacıyla okullar açmalarıyla ortaya çıkmış bir konudur. Açılan okullar Katolik, Protestan ve Ortodoks okullarıydı. Katolik okulları Fransa ve Avusturya; Ortodoks Okulları Rusya; Protestan Okulları ise İngiltere ve Amerika Birleşik Devletlerinin gözetimi altında açıldı. Bu konu Osmanlı hükümetini ve cumhuriyeti meşgul etti.
Yabancı okullarla ilgili ilk düzenleme 1839 yılında Tanzîmât Fermâm’yla birlikte yapıldı. Tanzîmât Fermâm’na kadar, azınlıkların ve yabancı devletlerin ülke içerisinde açtığı okulların eğitim ve öğretim faaliyetlerini, bunlarm açacakları okulların sayı ve işleyişini düzenleyen bir hukuki düzenleme bulunmamaktaydı. Okulların kontrol edilmemesinin temel sebebi okulların kapitülasyonlardan yararlanan devletlerce açılmış olmasıdır. Yabancı okulları kontrol altına almak için ilk girişim 1845’te gerçekleştirildi. Bu amaçla Tanzimat’tan sonra eğitim alanmda düzenleme yapmak amacıyla “Meclis-i Maârif-i Umumiye” kuruldu. Kurulduktan sonra tüm eğitim öğretim kurumlarımn yeniden sınıflandırılması ve oluşturulması kararı alındı. 1856’da Islahat Fermânı ile her milletin belli şartlar içinde okul açmaya izinli olduğu ve bu konuda kontrolün “Maârif Meclisi"nde olduğu ifade edildi...

---