Çoğu kez önyargılar ve abartmalarla yüklü hikâyeler olarak nitelendirilen seyahatnamelerin, getirdikleri zengin malzeme ile Rönesans Avrupa'sının fikir hayatına katkıları bilinmektedir. Osmanlıların, Avrupa için önemli olmaya başladıkları XV. yüzyıldan itibaren, Türkiye'ye gelen Avrupalı gezginlerin sayısı artmıştı. Din düşmanlığı ve savaşların artırdığı önyargılarla Osmanlı ülkesine gelen veya gönderilen gezginin tarafsız bir görüşle olayları yorumlaması beklenemezse de, görgü tanığı olarak yazdığı birinci elden bilgiler, belge niteliğindedir. Hikâyeci anlatımlarıyla popüler olan bu yazılı ve resimli eserlerde, yazarın ve sanatçının en çok üzerinde durduğu noktalar, kuşkusuz, kendi kültürüne yabancı ve Avrupa' da efsaneleştirilmiş bir dünyanın insanları, bunların hayatları, dindaşlarını dehşete salan bu gücün kimliği ve bu gücü temsil eden "Yüce Türk" (Grand Senior, Grand Turco, Great Turk) olmuştur. Çalışmamın, konusu, öncülüğünü, Felemenk, İtalyan, Fransız ve Almanların yaptığı bu gezginlerden, sadece, XVI. yüzyılda Türkiye'ye gelen İngilizlerin yazılı ve resimli seyahatnameleri oluşturur. Bu arada, herhangi bir şekilde İngilizlerin eline geçmiş belgeler de, konuyla doğrudan ilişkileri yüzünden, incelenmiş, yayınlanmayan yazmalardan da yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı, bölüm başlıklarından da anlaşılacağı gibi, Osmanlı Devleti'nin İngilizlerle olan tarih, iktisat veyahut diplomatik ilişkilerinin yorumunu yapmak değil, gezginlerin yazdıklarını değerlendirmektir. Bu yüzden, gezginlerin üzerinde özellikle durdukları konular esas tutularak, bunlar, aynı devirdeki yazılı ve resimli Osmanlı ve batı kaynaklarından, tam paralellik gösteren örneklerle karşılaştırılmıştır. Giriş bölümündeki, devrin genel Osmanlı tarihi ve İngiliz - Osmanlı ilişkilerinin başlangıcı üzerine yazdıklarım, bu konuda yapılmış yayınların tekrarı gibi görünürse de, çalışmanın konusuna giren eserlerde verilen bilgilerin aktarmasıdır. Mimari üzerine yazılan dağınık ve küçük bilgilere anlam kazandırmak için, konuyu, bugüne kadar yapılan yayınların ışığında, genişletmek zorunluğu ortaya çıkmıştır.

---