“2.Bayezid, Deniz Savaşlan ve Büyük Strateji” bir 2.Bayezid anlatısıdır. İyi bir anlatı için iyi bir öykü gereklidir ve 2.Bayezid iyi bir öykünün sahibidir. Onun, bu kitapta anlatılan öyküsü, bir devlet adamının siyaset yaşantısından canlı bir kesittir. Ama, 2.Bayezid’in aynı zamanda bir bayındırlık ve kültür adamı olduğu unutulmamalıdır.
2.Bayezid’in, dıştan bakıldığı zaman sakin ve heyecansız görünen ruh dünyası pek çok fırtınayla sarsılmıştır. Mutlu anlan yok değildir, ama bir dolu dramatik gerilimive duygusal kmlmayı yaşamak zorunda kalmıştır. Kardeşi Şehzade Cem’in onu bir ömür boyu kuşatan gölgesi, hiç kuşku yok ki, 2.Bayezid için yıpratıcı olmuştur.
1492 yazında, Rumelinde, yanına kadar yaklaşan bir “dervişin” suikast girişimine maruz kalması, her insan gibi, 2.Bayezid’in de zihnine takılıp kalmış; suikastın gölgesi onu, ömür boyu, rahatsız etmiştir.
Tarih yazıcıları, dervişin muhalif olduğunu belirtmek için, onu, “torlak” ve “kalenderi” gibi sözlerle nitelemiştir. Ancak, bu suikastin arkasındaki neden, kişi veya güçler, ne o zaman, ne de sonra, hiç aydınlatılamamıştır. Aydınlanması bir yana, bu saldırının birdenbire neden yapıldığının sorusu da, Türk ve yabancı tarihçiler ve araştırmacılar tarafından hiç sorulmamıştır.
Suikast olayı, klasik Türk tarihçilerinin sayfalarında, gayet sıradan bir olaymış gibi, kısaca geçer ve üstünde durulmaz. Bildikleri bir şey vardır da, susmak zorunda mı hissetmişlerdir kendilerini ? Yoksa merak denilen saik bir şekilde dumura mu uğramıştır? Bilinmez.
2.Bayezid’e karşı yapılan suikast girişimi, gerçekten, tek başına dolaşan garip ve muhalif ruhlu bir dervişin işimidir? “Komplo teorileri” üretmeye gerek yoktur. Ama ya bu bir kurgu ve komplo ise, acaba arkasında hangi güçler veya farklı hedefler gizlidir ?
Eldeki bilgiler kıttır. Somut herhangi bir ipucu yoktur. Fakat olay kuşkuludur. Bilim ise, önce merak, sonra kuşku ile mümkündür. Bildiklerimiz ise ancak bir akıl yürütmeye ve varsayımlar kurmaya olanak tanımaktadır...

---