Bu kitap, IL Abdülhamid yönetimi boyunca kurumsal ve kişisel ağlar çerçevesinde doğuştan engelli, kazazede ve felaketzedeleri korumaya yönelik farklı politikaların ve girişimlerin analiz edildiği ilk çalışmadır. II. Abdülhamid döneminde doğuştan engelliler için eğitimi kurumsallaştırma girişiminde bulunulmuş, iş kazaları sonucu engelli konumuna düşenlere standart haklar ve imtiyazlar sağlayan emeklilik fonları oluşturulmuştur. II. Abdülhamid'in, doğuştan engellileri ve kazazedeleri kapsayan eğitim ve emeklilik alanlarındaki bu kurumsallaştırma çabaları, Osmanlı' da kamuya yönelik standartlaştırılmış hizmet yaratma çerçevesinde değerlendirilmelidir. Öte yandan IL Abdülhamid'in hayırseverlik çerçevesindeki yardım ve refah projeleri, politik alandan bağımsız olarak düşünülemez. Bu açıdan bakıldığında, özellikle meşrutiyet taraftarlarının siyasi bir örgütlenmeye ulaştıkları 1890 yılından itibaren IL Abdülhamid'in, kendi popülaritesini arttırmak amacıyla hayırseverlik ve refah projelerine ağırlık verdiği görülür. Yardım projelerini ve modern sosyal kurumları finanse eden IL Abdülhamid, böylelikle kapsayıcı bir sosyal refah sistemi yaratmaya çalışmıştır. Sonuç olarak IL Abdülhamid, kendi iktidarı süresince seleflerinden farklı olarak süregiden sultan ve muhtacın arasındaki mesafeyi geleneksel hayırseverlik pratiklerinden bir adım ötesine götürerek modern, sistematik ve standart uygulamalar getirerek…

---