Bu kısa çalışmanın amacı, icat edilmesiyle birlikte büyük bir kültür aracı konumuna gelen ve 15. yüzyıldan itibaren Batı kültürünün gelişim seyrini olağanüstü ivmelendirdiği kabul edilen, aynı zamanda Rönesans'ın üç temel öğesinden birisi (diğer ikisi barut ve pusuladır) olarak gösterilen, matbaanın kısa bir tarihini vermek ve bizdeki gelişimi üzerine değerlendirmelerde bulunmaktır. Matbaanın bulunuşu, hiç kuşkusuz ki, insanlık tarihinin en önemli olaylarından biridir ve bütün insanlığın kaderini değiştiren tarihsel bir buluştur. Çünkü Francis Bacon'ın (1561-1626) "güç" olarak kabul ettiği bilginin geniş halk kitlelerine aktarılması ve yalnızca küçük bir azınlığın tekelinde kalan "pahalı" bir "meta" olmaktan çıkarılması, matbaanın bulunuşunun bir sonucudur. Matbaanın ülkemize getirilmesinde, benimsenmesinde ve kullanılmasında İbrahim Müteferrika'nın payı çok büyük olmuştur. Bundan dolayı, matbaanın ülkemiz sınırlan içerisindeki serüvenini ele alırken, özellikle de konuya ilişkin açık düşünceler geliştirebilmek bakımından, Müteferrika'nın yaşamı, yapıtları ve matbaanın kuruluşu esnasında sergilediği olağanüstü çabayı dikkate almak gerekmektedir. Bu nedenle, çalışmada İbrahim Müteferrika'nın yaşamı ve yapıtları üzerinde ağırlıklı olarak durulmuş, matbaanın kurulmasında gösterdiği olağanüstü çaba bu bağlamda açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca İbrahim Müteferrika'nın yayımcılık yönünün sanatsal boyutunun anlaşılmasına yardımcı olacağı düşüncesiyle, ilk Türk matbaasında basılmış olan kitaplardan değişik örneklere de çalışmanın sonunda yer verilmiştir. Benzer bir düşünceyle, Dünya'da matbaacılığın ve yayımcılığın tarihsel gelişimini gösteren ve içerisinde ülkemizdeki önemli gelişmeleri belirten anların da bulunduğu bir kronoloji de eklenmiştir.

---