Zor bir konuyu ele aldığımızın farkındayız. Bu zorluğun birçok nedeni var. Başlıcası -en bariz olanı- Arap alfabesiyle bağı Harf Devrimi'nden beri(1928)koparmış olmamız. Buna Batılılaşma devinimi de eklenince, Hat sanatına bir Batılı'nın ona baktığı gibi bakmamamız büyük olasılık. Bir başka olasılık da onu Batılı ölçütleri öne sürerek, bu ölçütler yönünden doğrulama tuzağına düşmek. Öyleyse, Batı açısını devreye sokmayan yaklaşımlar bize yol göstermelidir. Türk Hat Sanat'ının estetiği, bu sanatın kendi ölçütleriyle değerlendirilmelidir. Oysa bu zorunlu sınırlama, genel anlamda İslam Hat Sanatı'na bir sanat felsefesi açısından bakarak, belki şimdiye kadar ele alınmamış soruları sormamızı engellememelidir. Bu soruları dile getirmenin de bir Batı etkisi olduğu söylenebilir elbette. Ama İslam Hat Sanatı'nın - özgünlüğü tezinden yola çıkan ve bunu bir sanat felsefesi açısından temellendirmeye çalışan bir çabanın ne kadar Batılı olabileceği tartışılacak bir konudur! Biz burada, şöyle bir sıra izleyeceğiz: İlk bölümde, Türk Hat Sanatı'nın tarihiyle ilgili bazı belirlemeler yapmak niyetindeyiz. Buna göre, Şeyh Hamdullah ve Hafız Osman'ın kurucu niteliklerinden söz edeceğiz. Mustafa Rakım'ın celi devrimini ele alacağız. Onunla başlayan ve 19.yüzyıldan 20.yüzyılın ilk çeyreğine kadar uzanan "deneyci" dönemin aşamalarını inceleyeceğiz(Mahmud Celaleddin gibi "marjinal" bir hattatı da hesaba katarak). İkinci bölümde ise İslam-Türk Hat Sanatı'yla ilgili temel estetik soruları dile getirmek istiyoruz. Bu araştırma da hat sanatının tarihinden bağımsız olamaz. Bu iki ana bölümden sonra dokuz ek gelmektedir; bunlar, ana bölümlerin uzantısındaki sorulara, bazen ayrıntılı biçimde eğilmektedir.

---