Osmanlı Devleti, aynen bir çocuğun dünyaya gelişi gibi, bir bebek olarak boy gösterdi Anadolu'nun orta yerinde. İnancıyla, ilkeleriyle gelişti önceleri ve sonra birden boy attı iyi yöneticiler sayesinde. İlerisi gerisi, arkası önü belli kaideler vardı atılan bütün adımlarda. Dünyaya nizam vereceğine inanan beyler, padişahlar devletin dayanaklarını en sağlam malzemeyle pekiştirip, yıkılmasına imkân bırakmamaya ahdetmişlerdi ki tavizsiz kurallarla, bozulma yollarını kapadılar.
Dünya durmadan dönüyor, buna engel olmak kimsenin aklından geçmez elbet, ama zaten güç de yetmez engellemeye. Dünya kendi düzeni için deveran ederken, içinde barınanlar da kendi düzenlerini kurmuşlar, bunu idameye çalışıyorlardı. Bazen istenenler meydana getirilir ise de, bazen de karşı konulanlar çıkıveriyor insanların önüne ve insanlar karşılarına çıkanın önünde itiliyorlar onun sürdüğü yere.

---