Mübeccel Kıray'ın ortaya koyduğu bakış açısı, öğrencileri için toplumu anlama çabasında kritik bir yer ve öneme sahip olmuştur. Dünya ve Türkiye'de son çeyrek yüzyılda yaşananların genel olarak ortaya çıkardığı eğilimlerden en önemlisi olup bitenleri anlama çabasının bütünsellikten uzak, parçalanmış olmasıdır. Kıray'ın şablonlara takılıp kalmayan bütünsel bakış açısını kendi yaşam öyküsünü anlatırken de izlemek mümkündür. Elinizdeki kitap bizim aramızda tartıştığımız, Mübeccel Kıray'ın Türkiye tanıklığı çerçevesinde kendisiyle bir söyleşi yapma isteğimizin ve hocanın bizi kırmayıp bu söyleşiyi kabul etmesiyle başlayan sürecin ürünüdür. Söyleşi başlangıçta Bağlam Yayınları tarafından yayınlanan Mübeccel Kıray'ın tüm eserleri içinde çıkacak kitaplardan birisinde yer almak üzere tasarlanmıştı. Anlatan Mübeccel Kıray olunca söyleşi kendiliğinden ayrı bir kitap projesi haline geldi. Zaman ilerledikçe, sadece biyografik bir çalışma değil, Türkiye'nin dününü ve bugününü anlatan kapsamlı bir kitabın ortaya çıkacağının ip uçlan da belirmeye başladı. Bu süreçte bizi motive eden en önemli unsur hocanın anlatma ustalığı ve enerjisiydi. Evet, hiç geriye bakan bir insan değildi Kıray kendi deyimiyle, ama geriye baktığında ya da bakmaya zorlandığında son derece renkli anılar çıkıyordu ortaya. Haftada bir, ortalama iki saat süren toplam on dört görüşme yaptık (Ekim 1998-0cak 1999). İbrahim Bey'in (Kıray) yaptığı kahveler ve kendi tanıklığını ironik üslubu ile sohbete katması, söyleşilere ek bir zenginlik getirdi. Ses kayıtlarının çözülmesi sürecinde bu zor işi yapan Bağlam Yayınları çalışanlarının ve çalışmadan haberdar olanların verdikleri tepkiler doğrusu bizi daha da cesaretlendirdi. Bu süreçte bir diğer önemli destek ise kaydedilmiş görüntüleri video kasetlere aktarmasıyla Sıdıka Türkay'dan geldi. Ses kayıtlarının çözülme işi bittiğinde üç yüz küsur sayfalık ham bir metin ortaya çıkmıştı. Metnin kayıtlardan izlenerek ilk düzeltmelerinin yapılması ve sonraki düzeltmeler için bir araya geldiğimiz günler, bu sefer Gülhan Türkmen'in de katkısıyla, zaman zaman farkında olmadan çıkardığımız gürültüden rahatsız olan komşular dışında bizim için gayet keyifli bir çalışma süreci oldu.

---