GALATASARAY LİSESİ
GALATASARAY’IN açılışına raslayan 1 eylül 1868 günü, eğitim tarihimizde bir merhaledir.
Bugün, öğretime başlayışından bu yana 100 yıl geçmiş bulunuyor. Bu 100 yıl içinde pek çok değişiklikler oldu; ders programlan değişti; okula alman öğrenci adedi, ilk yıllarda uygulanan okul nizamnamesi değişti, hatta okulun adı bile değişti; «Mekteb-i Sultânî» idi, «Galatasaray Lisesi» oldu.
Geniş bir bahçe içindeki büyük okul binasının da bir özelliği var. 1838 yılında, II. Sultan Mahmud devrinde, Şehzâ-debaşı’ndaki Tıbhane-i Âmire ile Cerrah-hane-i Amire, bu binaya taşınmışlardı. Muallimievvel Dr. K. A. Bemard, bir zaman bu okulda ders vermiştir ve tama-miyle Fransızca öğrenim ilk olarak bu okullarda yapılmıştır.
Bir asır, dile kolay... Bu yüz yıl içinde kimler yönetti okulu? Kimler «açılan bu pencere» yardımıyle Batı kültürünü yakından izlemek imkânına kavuştu?
Galatasaray Lisesi’nin kuruluşu, 1856 yılma kadar uzanır. O yılın 18 şubatında yayınlanan Islahat Fermanı ile, Osmanlı imparatorluğu, maliye, bayındırlık, eğitim gibi alanlarda bazı müesseseleri düzelteceğini ilân ediyordu. Fermanın esasları zaten Paris kongresinde tesbit edilmişti, bundan dolayı da diğer devletler zaman zaman Bâbıâlî’yi sıkıştırarak, antlaşma icaplarının yerine getirilmesini istiyorlardı.
Fransa hükümeti 22 şubat 1867'de Bâbı-âlî'ye bir muhtıra vererek, Islahat Ferma-nı'nın yayınlanmasından bu yana 10 yıl geçtiği halde hiç bir alanda teşebbüse geçilmediğini belirttiler. Muhtırada çeşitli devlet hizmetleri sayılıyor, geniş bir eğitim sisteminin kurulması işaret ediliyordu...

---