O, bundan sonraki nesillerce de, Türk edebiyatının büyük mefkûrecisi olarak anılacak ve bir milli mefkûre var olduğu sürece unutulmayacaktır. Yazdıkları, gençliğimizin tükenmez bir heyecan ve güç kaynağı olarak değerini bulmuştur. Müftüoğlu, sanat gücünün yanında, milli meselelerimize bakışta, bu gün, yarım asır ve şu kadar beladan sonra bile, birçoklarımızı kendi halinden utandıracak bir yüksekliğe sahiptir. Yaşadığı devrin fikir meyanında, zaman zaman birbirine yaklaşan ve bazan kapışan üç akım vardı, Osmanlıcılık, Türkçülük, İslamcılık. Abdullah Cevdet'in batıcılığını, anılmaya değmez bir sapıklık diye düşünürsek, bu üç akımın arzu edilen semereli bir uzlaşmaya varamamış olmaları, bu günün nesilleri için acı ve bir az da anlaşılmaz görülmelidir. Ama fikir çevrelerimizin görünüşü hiç de böyle değildir, zamanla pek az kontrol edilmiş bir şekilde ve aşağı yukarı ayni havada olmak üzere bu çatışmalar hala görülmektedir. Çatışanlar da kim? Osmanlı, Türk, İslam. Ne ağlamaklık ve ne gülünç bir manzara... Bugün, bir yüz yılın tecrübesinden sonra, Ahmet Hikmet karşısındaki utancımız bu noktada başlar. Olanları açıklayıp hikâyesine girişecek değiliz. Kavgacıların en affedilebilir oldukları çağda bile, kavgaların üstündeki gerçeği kavrayan Müftüoğlu'nu derin bir şükranla alkışlayacağız o kadar. Gerçeği kavrayan ve onu, hikâyelerindeki sanatın gergefinde işleyerek gelecek nesillere sunan Müftüoğlu mekânın cennet olsun... Türklük, Osmanlılık, İslamlık: bunlar Ahmet Hikmet'te ayrılması düşünülmeyen değil, ayrı ayrı telaffuz edilmesi düşünülemeyen kavramlardır. Hikâyelerindeki hava budur. Bir cümle içinde anlatmak gerekirse, Müftüoğlu, taşıdığı dünya hâkimiyetini temsil eden sancakla Allah'a secde etmiş olan Bozkurt'u tanır ve bu gerçeği, sanatının aynasından, geleceğin Müslüman- Türk nesillerine istikbalin şaşmaz bir perspektifi olarak verir. Bu aydınlıkta yolunuz açık olsun...

---