Halifeliğin Sonu

Yazar : Naşit Hakkı Uluğ
Yayın Tarihi : 1975
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 221
Ölçü : 16 x 23,5 cm
Yayınevi : T. İş Bankası Kültür Yayınları

Halifelik, Osmanlı Devleti'ne yayılma devrinden kalma bir yadigârdı. Birinci Selim (Doğumu: 1470, Padişah oluşu: 25.4.1512 ve ölümü: 21.10.1520) babası ikinci Bayezid'i, Dimetoka'ya giderken tahttan indirerek -bir rivayete göre zehirleyerek- yerine geçmişti; ruhu büyük ihtiraslarla dolu idi. O, dedesinin dedesi Orhan Gazi'nin Rumeli'ye doğru açtığı yayılma siyasetine yeni bir yöntem vermeyi kararlaştırmıştı. Tahta oturmak için İstanbul üzerine yürüdüğü sırada: "Arabistan'ı, Mısır'da hüküm süren Çerkez Emirlerinin elinden; İran'ı ve Doğu'yu Şii tasallutundan kurtarmak, İslam topluluğunu kurmak için, Hint'e, Turan'a gitmek istediği tatbik sahasına koymak kararında idi. Mısır'da yüz elli yıldan beri -o zamanki deyimle- (Ümerayi Çerakise Devleti) vardı. Osman Oğulları bunların başındakilere (Çerkez Gulamları) diyorlardı; devlet başları bir sülalenin, hanedanın devamı değildi. Kafkasya'dan göçmüş, komuta yerlerine yerleşmiş olan bu komutanlar, Mısır Sultan'ını da aralarından seçerlerdi. 24 emirin Başkomutanına (Büyük Emir) denir, 24 emirin 12'si Mısır'ı, 12'si Suriye'yi ellerinde tutarlardı; Halk, sarayı, orduyu ve haremi beslerdi. Doğu'da, etrafına geniş müritler kalabalığı toplayan, Şeyh Safüiddin'in torununun oğlu Şah İsmail, Azerbaycan'ı, İran'ı, Irak'ın Acem kısmı, Fars, Kerman, Diyarbakır, Bağdad ve Horasan'ı alarak kendi adına Safevi Devletini kurmuştu. Bu genişleme Yavuz Selim'in politika ve idealine karşı bir tehdit ve tehlike idi; bu, Batı Türkleri ile Türklüğün kaynaklarının arasına ve içine yayılıştı, hem de kitleyi bölücü ayrı bir mezhep zehirli bir silah olarak kullanılıyordu. Yavuz Selim, buna müsamaha etmemiş ve Hoy ve Ciros kasabaları arasındaki Çaldıran'da 23.8.1514'te kazandığı zaferle, Şii savletini yavaşlatmış, kısa bir zamanda Mardin'e kadar olan şehir ve kasabaları Osmanlı idaresi içine almıştı; Musul da, anavatana bağlanmıştı. Şimdi güney sınırı Suriye'nin kuzey çöllerine dayanmıştı: Bir yandan Bağdad'ın, diğer yandan Mısır Hükümetinin sömürgesi halinde bulunan Tarsus, Adana, Antakya ve Halep, Osmanlı Padişahlığının güneye ilerleyişinin önünde bir set halini almıştı.
******Naşit Hakkı Uluğ

Oktay Aras Kitaplığındaki Naşit Hakkı Uluğ Kitapları (1)

DİKKAT!
İstanbul Kitapları (7654 kitap)
ve
Osmanlı Kitapları (2586 kitap)
Koleksiyonları satılıktır.
Çok kıymetli ve nadir kitapları da kapsayan bu
Koleksiyonları almak isteyenler
İletişim paragrafından lütfen mesaj gönderin...