Deniz ulaşımı, gemi teknolojisi ve deniz muharebelerinin tarihiyle ilgili araştırmalar, üç tarafı denizlerle çevrili olmasına rağmen yeterince gelişmemiş olan ülkemiz denizciliğiyle aynı kaderi paylaşır. Daha açık bir ifadeyle, bu alanlardaki mevcut çalışmalar son derece yetersiz ve konunun ana hatlarını dahi ortaya koymaktan uzaktır. Oysa hiç de hak etmediği bir ilgisizliğe mahkûm edilmiş olan denizcilik tarihiyle alakalı gerek yerli ve gerekse yabancı kaynaklarda, arşivlerde ve basında emsalsiz tarihi veriler mevcuttur. Her şeye rağmen, son dönemlerde az da olsa bu konulara ilginin çoğalmaya başladığını görmek yine de sevindiricidir. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Haliç'te vapurla yolcu taşımacılığının başlaması, Haliç Vapurları Şirketi ve bu şirketin faaliyetlerinin ele alındığı bu kitap, 22-23 Mayıs 2003 tarihlerinde Kadir Has Üniversitesi'nde düzenlenen Dünü ve Bugünü ile Haliç Sempozyumu'na sunulan bir tebliğin genişletilmesiyle ortaya çıktı. Esasen bu konuyla ilgili mevcut bilgiler son derece sınırlıdır. Nitekim Bayram Camcı, Şükrü Yaman ve Cezmi Zafer'in ortaklaşa kaleme aldıkları Türk Deniz Ticareti ve Türkiye Denizcilik işletmeleri Tarihçesi i başlıklı eserde Haliç Vapurları Şirketi iki sayfadan daha az bir muhtevayla temsil edilir. Eser Tütel'in kaleme almış olduğu "Halic-i Dersaadet Şirket-i Hayriyyesi" başlıklı ansiklopedi maddesi, konunun çok genel hatlarına temas eder ve yer yer de yararlı bilgiler verir; ancak söz konusu madde başlığı ve şirketin ismi yanlıştır. Çünkü tespit edebildiğimiz kadarıyla, şirket hiçbir zaman bu ismi kullanmamıştır. Konuyla ilgili en kapsamlı, yeni ve doğru bilgiyi ihtiva eden yazı ise, Murat Koraltürk, Cem Çetin ve Kerem Coşkuner'in ortak imzayla mezkûr sempozyuma sunmuş ve daha sonra bildiriler arasında yayımlamış oldukları "Hal iç Vapurları Şirketi (1909-1941)" başlıklı tebliğdir. Bu metin isminden de anlaşılacağı gibi, bir girişle beraber şirketin kuruluşundan hükümet tarafından el konulduğu tarihe kadarki dönemini ele almaktadır.

---