1960'lı yılların Türkiye'sinde yaşayan herkesin belleğinde Büyük Efes Oteli'nin simgesel bir yeri vardır Dönemin en ünlü sahne ve perde sanatçılarının, adları "playboy" açıkmış centilmenlerin, insanı kendinden geçiren müziğin, erkeği ve kadınıyla şıklık yarışlarının, kısacası iki sözcükle "dolce vita" diye özetlenen hayat tarzının Türkiye'de görüldüğü birkaç noktadan biridir. Bu simge aynı anda birçok ideali yansıtır. Fransız mutfağının, İtalyan modasının, Amerikan sinemasının yansımalarını, sadece coğrafi olarak değil, kültürel olarak da batı modernizmine en yakın kent olan, İzmir'e taşır. Büyük Efes Oteli'nin açılmasıyla birlikte gazete ve dergi sayfalarından yansımaya başlayan genel izlenim, bu ülkenin başka yerinde görülmeyen bir şeylerin orada yaşandığıdır. Bu yaşantıya, o dönemde tek bir sıfat yakıştırılmış, "Avrupai" denmiştir. Bu terim, aynı zamanda hem Avrupalı gibi olmayı, hem de tamamen Avrupalı olmamayı yansıtır. Gerek planlı kentleşmede "neredeyse" batı standartlarına erişmiş, gerekse çağdaşlık zihniyetinin toplumsal yapısında olabildiğince yerleşmiş olduğu İzmir'in aynası artık bu otel olacaktır. 1964'de İzmir'den parlayan Büyük Efes Oteli, bir bakıma "Büyük Türkiye" idealinin ismi büyük, kendi küçük bir modeliydi. Lükstü ama erişilebilirdi. Tatilini orada geçirmeye gücü yetmeyenler, en azından bir günlük bütçe ayırabilirdi. Özendiriciydi, ama orada bulunmak bir rüya değildi. Günübirlik havuzdan yararlanmak bile, o şaşaalı dünyanın kapısını aralamaya yeterdi. Avrupai idi ama bir o kadar da "yerli"ydi. Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin nasıl olması hayal ediliyorsa, öyleydi...

---