Arşaluys Ütücüyan'ın Türk süsleme ve minyatür sanatının başarılı kadın temsilcilerinden biri olarak sivrilmesinde, başta Türk basımına önemli hizmetleriyle tanınmış olan yetenekli bir babanın evladı olmanın yanısıra, İsmail Hakkı Altunbezer gibi değerli bir ustanın yanında yetişmesinin de rolü büyük olmalıdır. Türk resim sanatında önemli bir yer kaplayan minyatür, en eski devirlerden başlayarak XIX. yüzyıla kadar başarıyla sürmüştür. Bu uzun zaman parçası içinde, gerek Anadolu Selçukluları, gerekse Osmanlılar devrinde çalışmış, eser vermiş minyatüristler arasında yalnız Türk ve Ermeni ustalarının isimlerine rastlayabiliyoruz. Bundan da, Türklerle Ermeniler arasındaki kültürel ilişkilerin oldukça eski bir geçmişe dayandığı gerçeği ortaya çıkmaktadır. XIII. yüzyıl Selçuk minyatür sanat hazinelerinden sayılan "Varka ve Gülşah Mesnevisi"ndeki minyatürler Muhammed bin Abd el - Mümin adlı bir ustanın eseridir. Mevlana Celaleddin Rumi'nin yaşadığı devirde (1207-1273) Anadolu'da Aynel Devle adlı Ermeni ressamı Konya Sultanı Gürcü Sultan'ın siparişi üzerine Mevlana'nın bir minyatür portresini yapmıştı. Veled Çelebi'nin minyatürü Konyalı resim ustası Solakyan tarafından çizilmişti. XVI. yüzyıl minyatürüne yeni nitelikler kazandıran Nigari (Haydar Reis - 1492 - 1582) ve Nasuh el - Silahı eşşehir bi - Matraki gibi sanatçıların çalıştığı dönem, Kanuni Sultan Süleyman'ın hükümdarlığına rastlayan ve Osmanlı minyatürcülüğünün en verimli ve canlı dönemdir. Kanuni'nin nakkaş başısı Osman tarafından meydana getirilen minyatürler, Osmanlı minyatür sanatı tarihinde yepyeni bir çığır açmıştır (Hünername, Surname). "Şehname"nin II. cildindeki resimler Nakkaş Mirza'ya aittir. XVII. yüzyıl minyatüristleri arasında Nakkaş Hasan Paşa (Eğri Fetihnamesi, Hotin Fetihnamesi), Nakkaş Ahmed Mustafa veya Nakşi (Şakayik - i Numaniye), Nakkaş Kalender (Falname) gibi isimler sayılabilir.

---