Türkiye’de 1950’lerdeki sanayileşme hamleleri sonucunda büyük kentlere göçlerin başlaması, İstanbul’un Anadolu’dan en çok iç göç alan şehirlerin başında gelmesine sebep olmuştur.
Bu değişim, bir gecede yapılan gecekonduları, gelişigüzel şekillenen mahalleleri, kırsal kültürden de şehir kültüründen de farklı, arada bir yerde duran yeni bir kültürü ve ‘gecekondulaşma’ kavramını ortaya çıkarmıştır. Özellikle 1980’li yıllardan sonra yoğun göçe bağlı olarak gecekondulaşma, yapısal bir değişim geçirmiştir. Böylece, artık tam olarak ‘gecekondu’ sayılmayan yapıların inşa edildiği, kırla kent arasına sıkışmış bölgeler haline gelmesiyle birlikte ‘varoş’ olarak tanımlanan, alınan göçe bağlı olarak da hızla büyüyen yerleşimler meydana gelmiştir. Bunların neticesinde ise, İstanbul’da kontrolsüz şehirleşmenin doğurduğu sorunlar ortaya çıkmıştır.
Bugün Güvercintepe ismiyle anılan, Başakşehir ilçesi sınırları içindeki Bayramtepe semti de, İstanbul’un hızla büyüyen, değişen ve gelişen varoşlarından biridir. Gecekondudan Varoşa Bir Toplumsal Dönüşüm Örneği: Bayramtepe kitabı, bu gelişmelerin ve değişimlerin neticesinde ‘gecekondu’ kavramı hakkında yapılan akademik bir çalışmadır. 2000 yılında başlanan bu kitabın birinci bölümünde; bölgede yaşayan ilköğretim öğrencilerinin ağzından Bayramtepe anlatılmaktadır. İkinci bölümde, varoşlarda yaşayanların kentle olan ilişkileri ortaya koyulmakta ve yapılan alan araştırmasıyla öğrencilerin İstanbul’la ilişkileri tanımlanmaya çalışılmaktadır. Son bölümde ise; aradaki değişimi göstermek ve karşılaştırma yapmak amacıyla 2003-2008 yıllarında yetişkinlere uygulanan ‘dayanışmayı ölçme mülakatlarına yer verilmiştir.
Ciddi bir araştırma ve emeğin ürünü olan bu çalışmanın; Bayramtepe’nin ve Bayramtepe halkının yaklaşık on yıllık bir süre içerisinde götürülen hizmetlerle geçirdiği maddi ve manevi değişimi görünür kılmasını ümit ediyoruz.

---