General De Gaulle'un Kültür Bakanı André Malraux'ya sormuşlar, "Kültür nedir?", "Unutulduktan sonra geriye kalan şey" diye yanıtlamış. Ben, anıların da böyle olduğunu sanıyorum. Yaşam boyu, doğru yanlış, iyi kötü, haklı haksız, gerekli, gereksiz, yerli yersiz birçok eylemlerimiz olur, bunlar belleğimize birer anı olarak yerleşirler. "Hafıza-i beşer nisyan ile maluldür" dense de inanmayın. Belleğimiz uçsuz bucaksız bir kütüphane gibidir. Evrenin belleği gibi. Yaşamımızın hiçbir anı belleğimize geçmemiş olsun, olmaz. Sadece, bu anlara verdiğimiz önem derecesinde yer edinirler. Hatta bazı anları belleğimiz ret ederse, bunlar bellek altı denilen yere çekilir, böylece psikolojik dengesizliklere sebep olur, günün birinde pat diye ortaya çıkarlar. Anıların bir özelliği de, bunların çağrışım yolu (association d'idées) yolu ile canlanmaları, yaşama dönmeleridir. On yaşındaki bir anınız, birden 70 yaşındaki bir anınızı anımsamayı izleyerek karşınıza çıkar, ikini bir arada yaşarsınız. Anılarınızı sevdikçe, onlar da sizi severler. Tüm ömrünüzü, yer, zaman birlikteliği içinde, birisinden ötekine atlayarak bir arada yeniden yaşayabilirsiniz. "Bir ömür rüya gibi geçti" derler. Yanlıştır, rüya gibi geçmezdi. O tüm olarak belleğinizin, bazen bellek altının kutuları içindedir. Onları anımsayarak, yeniden yaşayabilirsiniz. Dünyaya gelmemek, gelince de gitmemek elimizde değildir. Elimizde olan, yaşamımız boyunca yaptıklarımız ve bunlardan oluşan belleğimizdeki anılardır. Özellikle, dünyadan gidişin yaklaştığı günlerde, anılara başvurmak, mutlu olmak için güzel bir yoldur. Anılar, iyi kalite şarap gibidir, zaman geçtikçe daha güzelleşir, hayalleşir. Bu düşüncelerle, fırsat buldukça, anılarımı zaman ve sıra gözetmeksizin yazıyorum.

---