Ham maddesi her yerde bulunan toprak olan, seri üretime uygun bir halk sanatı. Seri halinde üretme amacı, bir tek yaratma zevkinden çok farklıdır, fakat seramikçinin sanatı sıradan bir kabı, krallara layık, eşsiz bir sanat eserine dönüştürebilir. Tatbiki sanatlar içinde, seramik büyük sanatlar denilenlere en yakın olanıdır. Taslak aşamasında mermer yontan heykeltraş ve bronz döken heykeltraş ile seramikçinin birçok ortak yönleri vardır. Ancak seramikçi yontu ve döküm riskleri olmadığından, sınırsız deneme imkânına sahiptir. Ayrıca heykeltraşın kullandığı az bulunan, değerli malzemede tabiattan gelen renkler olduğu gibi kalırken, seramikçi toprağı istediği gibi renklendirir. Böylelikle ressamlarla da ortak yönleri vardır. Herkes seramiğin kırılabilirliğini bilir, fakat binlerce yıl toprak altında kalan bir pişmiş kil parçası, ihtimam ve dikkatle en uygun yerlerde saklanan bir heykel veya bir resim gibi bozulmadan değişikliğe uğramadan kalır, tekrar toprak olmaz. Sakladıkları gizler en ilginç yönleridir. Seramik bir kabın, taşın veya basit bir tabağın şekilleri ve süslemeleri incelendiğinde, konunun sonsuz olduğu anlaşılır. Çünkü en küçük yapımsal detay, değişik motifler, hatta önemsiz ayrıntılar inceleyeni zaman içinde kaybolmuş olan, fonksiyonlar, örf ve adetler, başka malzeme yerine kullanma, bilimsel buluşlar, seyahatler, yok olmuş hükümdarlıklar, eski dinler, medeniyetin doğuş ile gelişmesi ve saireye sürükler. Tadımlık, şahanelik, özgünlük, sonsuza dek kalıcılık... gibi seramiğin çeşitli vasıf ve özelliklerini, Mandel'inkilerle ayrı ayrı mukayese etmek gereksizdir; ilişki mükemmeldir. Sergilenen eserlerle ilgili yapıcının veya diğer sanatseverlerin açıklamaları: - Genellikle iddiasız görünen kısımlar, aslında erişilmesi ve anlaşılması zor teknoloji ve sanatın ürünleridir: Mineye benzeyen topraklar, menşei belli olmayan pigmentler, eski İran antikalarının sabır, dikkatle incelenmesi ve doğu ülkeleri seramik ustalarından öğrenilen sırlar, adeta çıplak bırakılmış yüzeyler, bilinçli hatalardan doğan damlacıklar…

---