Bu çalışma, bir 'el kitabı' olarak tasarlandı. Bunun başlıca nedeni bu kadar 'yakınımızda' ve yaşadığımız toprakların en yaşlı kurumu olan Fener Patrikhanesi hakkında birkaç ansiklopedi maddesi ve 'açılmayan orta kapısı' için yazılanlar dışında başvurulabilecek bir kaynak olmamasıdır. Üzerinde her türlü spekülasyonun yapıldığı, kalemlerin ideolojik ve politik konumlarına göre hakkında ahkâm kestikleri bu kurumun, 'sağlıklı' ve 'bilimsel' bir şekilde tartışılabilmesi için gerekli ve zorunlu olan asgari bilgileri sunarak, tartışma zeminini sağlamlaştırmak istedik. Bu nedenle kitabın büyük bir bölümü konuyla doğrudan ilgili temel metinlere ayrılmış ve güncel tartışmalara girilmemiştir. o Ülkemizde ilahiyat fakültelerinin sayısı ile ters orantılı olarak, Hıristiyanlık tarihçilerinin azlığı, Fener Patrikhanesi'nin Hıristiyanlık içindeki konumuyla ele alınıp bütünlüğün yakalanması yerine, yalnızca Türkiye Cumhuriyeti için 'tehlikeli' ve 'olumsuz' bir ögeye indirgenmesi konunun alanının daralmasına, sığ tartışmalarla boğulmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda temel kaynakların, Türkiye için çok önemli olduğu halde, Türkiye'de az bilinen Yunanca olması da bunda oldukça etkilidir. Çalışmamız sırasındaki yardımlarından ötürü; Laodikia Metropoliti İakovos'a, Fener Patrikhanesi Kütüphane Müdürü Arhimandrit Vasilios Drossos'a, 'Rum Patrikliği Nizamatı'nı Osmanlıcadan çeviren Şükrü Ilıcak'a, aynı metni kontrol eden E. Nedret İşli'ye teşekkür ederiz.

---