Fatma Aliye Hanım Türk yazınının öncü yazarlarından biridir. Onun öncü niteliği XIX. yüzyıl sonunda Osmanlı İmparatorluğu'nda bir kadın olarak bir çok "ilk"i başarmış olmasından kaynaklanır. Bilindiği gibi Fatma Aliye Hanım, devlet adamı, hukukçu ve tarihçi Ahmet Cevdet Paşa'nın kızıdır. Aydın bir babanın kızı olması, çağdaşı diğer kadınlardan farklı olarak ona Fransızca öğrenme ve iyi bir eğitim görme olanağı sağlar. Fatma Aliye Hanım yazın yaşamına çeviriler yaparak adım atar. Yazın tarihimizde roman yazan ilk kadındır. Hem yazın yaşamında hem toplumsal çalışmalarda etkin görevler üstlenen Fatma Aliye Hanım'ın hiçbir yapıtı ne yazık ki bu güne değin Latin harfleriyle yayınlanmamıştır. Türk okurları Fatma Aliye Hanım'ın yapıtlarını okumaktan yoksun kalmıştır. İşte bu eksikliği gidermek ve yazarın yapıtlarını Latin harfleriyle okuyuculara sunabilmek için uzun yıllar çalıştım. Çalışmalarımı tamamladım. Bu çalışmaların ilk kitabı olarak, yazın yaşamına adım attığı yıllarda yazdığı, Nisvan-ı İslam (İslam Kadınları) adlı anı kitabını yayınlamayı amaçladım. Fatma Aliye Hanım'ın babası, tarihçi ve yazar Ahmet Cevdet Paşa, aynı zamanda bir devlet adamı olduğundan evlerine sık sık yabancı konukların gelmesi doğaldır. Bu konukların bir kısmı Türk kadınlarının harem yaşamı hakkında eşleri aracılığıyla bilgi edinmek isteyen gezginlerdir. Bu ziyaretler Fatma Aliye Hanım'ın çocukluğundan başlayarak yaşamının en ilginç anılarını oluşturur. Fransızca bildiği için gezgin eşlerinin Türk kadınları ile ilgili sorularını ve çok kadınla evlilik, cariyelik, örtünme konularındaki eleştirilerini yanıtlar. Fatma Aliye Hanım birçok gezginin bir Türk evini ziyaret edememesi sonucu kendilerine anlatılanlarla yetinmek zorunda kaldığını ve yapıtlarında da duyduklarına yer verdiğini fark eder. Evlerini ziyaret eden gezgin eşlerinin kafalarında Türk kadınları hakkında yer etmiş bu tür önyargıları değiştirmeye çalışır. Konuklarının eleştirileri karşısında zaman zaman açmaza düşer...

---