MİMAR Azatlı Sinan'ın uzun araştırmalardan sonra iki vakfiyesini bulabildik. Bunlardan ikisi Ankara Vakıflar Umum Müdürlüğü arşivinde 633 numaralı (Vakfiye tasi) defterindedir. Vakfiyeler bu deftere 24 Zilhicce 1267 (M. 1850) tarihli irade üzerine bozukça bir rık'a ile kaydedilmiştir. Kâtip Arapça bilmediği için kopye ederken büyük ve korkunç hatalar işlemiştir. Vakfiyeler kayıt ve tescil edilirken orijinallerinin kimlerin ellerinde bulunduğu gösterilmediği için yorucu araştırmalarımıza rağmen bunların asıllarını bulamadık Bu; Evkaf Nezaretinin affedilmez bir kusurudur. Bundan daha büyük bir kusur ve hata da vakfiyelerin kopya edilmesinin çok cahil kâtiplere bırakılması ve suretleri alındıktan sonra ehil ve kudretli memurlar tarafından asılları ile karşılaştırılarak düzeltilmemeleridir. Tarihin kör düğümlerini çözecek olan birçok kıymetli vakfiyeler liyakatsiz kâtiplerin ellerinde böylece öldürülmüşlerdir. BİRİNCİ VAKFİYE 869 H. TARİHLİ BİRİNCİ VAKFİYENİN TESCİLİ Birinci vakfiye Vakıflar Umum Müdürlüğü arşivindeki 633 numaralı defterin 42'nci sahifesinde 19 sıra numarasında kayıtlıdır. 43 üncü sahifenin de üçte birisini işgal eder. Vakfiyenin metni 53 satırdır. Şahitler de altında kenar yazısı şeklinde 9 kısa satırla tespit edilmişlerdir. Her iki vakfiye de Arapçadır. Vakfiyenin üstünde siyakatle 4 satır halinde şunlar yazılıdır: (Eski Türkçe) Bu dört satırdan öğrendiğimize göre Mimari Sultani Sinanüttin Yusuf Ağanın İstanbul'da bulunan mescit, mektep ve zaviyesinin yürürlükte bulunan vakfiyelerinin kaydı vakfın mütevellisi Şerife Fatma Hatunun istidası ve Evkaf müfettişi Seyyit Mehmet Sadeddin ile Evkaf-ı Hümayun Nazırı Seyyit Mehmet Halit Efendilerin arzları üzerine; 24 Zilhicce 1267 tarihli yüksek iradeye uyularak deftere kaydedilmiştir…

---