Onyedinci yüzyıl’ın büyük İslam Seyyahı Evliya Çelebimin uzun yıllar süren seyahatlerinde gezmiş olduğu coğrafyada bugün bağımsız yirmi üç devlet yer almaktadır. Seyahat aşkı ile yanıp tutuşan Evliya Çelebi, gördüğü rüya ve rüyasını yorumlayan zamanın önde gelen âlim ve mutasavvıfların tavsiyesi ile öncelikli olarak doğup büyüdüğü İstanbul'u gezmiş ve kaleme almıştır.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nin ilk cildi İstanbul’a ayrılmıştır. Evliya Çelebi, İstanbul’u idari taksimata uygun olarak İstanbul Kalesi, Eyüp, Galata ve Üsküdar (mevleviyetleri) olmak üzere dört ana bölümde inceler. Hz. Muhammed’in İstanbul ile ilgili; “Kostarıtiniyye mutlaka feth olunacaktır, onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onu fetheden asker ne güzel askerdir” hadisi şerifi ile İstanbul’a odaklanan Müslü-manlar için İstanbul’u fethetmek ana gaye olmuştur. Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethi ile gerçekleşen maddi fetihten sonra İstanbul’un İslamlaşma süreci olan manevi fetih süreci başlamıştır. Hemen hemen bütün Osmanlı padişahları, devlet adamları ve ileri gelenler İstanbul’a aşkla bağlanmış maddi ve manevi imarı için bitmeyen bir enerji ile çalışmışlardır...

---