Yıllar önce, öğrencilik günlerimde, eski harfli bir derginin sayfaları arasında başka bir şeyler aranırken, nasılsa unutulup kalmış eski bir yazıyı okurken tanıştım Pazarola Hasan Bey'le. Birden, o koskocaman kafasını sağ omuzumun üstünden masamın üzerindeki dergiye doğru uzatıverip çipil çipil gözleriyle ağız dolusu gülümseyerek, "Pazarola, öğrencibaşı!" deyivermişti sanki bana! Ya da, birileri başka bir şey söylemişti de, sanki o öyle demiş gibi gelmişti birden bana. Hasan Kaçan'ın Gırgır dergisinde çizdiği "Deli Ziya"nın maceralarıyla büyümüş bir kuşaktan olduğum için, ona hemen içim ısınıvermişti. Eve gider gitmez yeni bir dosya açtım, adını da "Pazarola" koydum. Yıllarca, bir kenarda öylece durdu. Bir zamanlar Pazarola Hasan Bey'in hayranları o kadar çokmuş ki, benim bambaşka işlerle uğraşarak geçirdiğim uzun bir süreçte, onunla ilgili yazılar, fotoğraflar ve resimler çığ gibi birikmeye başladı benim tek yapraklık "Pazarola" dosyasında... Pazarola Hasan Bey'in sevenleri de gerçekten ne çokmuş! Öyle ya, eski İstanbul'un sosyal tarihçileri Ahmed Rasim, Balıkhane Nazırı Ali Rıza; "tek kişilik dev kadro" ile çıkardığı ünlü İstanbul Ansiklopedisi'nin yayını II. ciltte ve "Gökçınar" maddesinde yarıda kalmasa, "Hasan Bey, Pazarola" maddesini de kendi kaleminden okuyacağımızı "Deliler" maddesini yazarken müjdelemiş olan Reşad Ekrem Koçu; eski İstanbul folkloru uzmanları Sadi Yaver Ataman ve ressam Malik Aksel; Meşhur Adamlar Ansiklopedisi'ni tek başına çıkararak ününe ün katan eğitimci İbrahim Alaaddin Gövsa; tiyatro yazarları Osman Cemal Kaygılı ve Metin And; günümüzün popüler tarih yazarları Sabri Koz, Burçak Evren, Uğur Göktaş ve Gökhan Akçura; ünlü karikatüristler Cemal Nadir, Salih Erimez ve Münif Fehim; 1922 yılında onun için Pazarola Hasan Bey'in Destanı adıyla elli dört kıtalık bir destan düzmüş olan ünlü destancı Akseki Ormanalı Abdülgaffar Mehmed Kemali... Her biri, Pazarola Hasan Bey'in hatırasını yaşatmak için bir şeyler yazmışlar, çizmişler... Böyle kuvvetli bir yazar çizer kadrosu hangi "akıllı"nın biyografisine nasip olmuş?..

---