Ermenilerin Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu bölgelerinde önce özerk bir bölge sonra da bağımsız bir devlet kurmak amacıyla giriştikleri siyası faaliyetler, çıkardıkları isyanlar ve başvurdukları terör hareketleri o dönemde Ermeni sorununu oluşturmuştur. Bu sorun yaklaşık kırk yıl sürdükten sonra Birinci Dünya Savaşı’nı izleyen ilk yıllarda çözümlenmiştir. Bu çözümün hukuki belgeleri 1921 tarihli Kars ve 1923 tarihli Lozan Antlaşmalarıdır. Diğer yandan 1915-1916 Ermeni sevk ve iskânı sonucunda Türkiye’de az sayıda Ermeni kalmış olması ve Ermenistan’ın da bağımsızlığını kaydedip Sovyetler Birliğİ’ne dahil olması sorunu fiilen de sona erdirmiştir.
Ermeni sorunu, çeyrek asır sonra, İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminde Sovyetlerin Türkiye’ye karşı izlediği yeni bir politikanın sonucu olarak canlandırılmış ve diasporanın da Ermenilerin de katılmasıyla kısa zamanda gelişmiştir. Bu dönemde toprak taleplerine ek olarak Türkiye’nin Ermeni “soykırımı”nı tanıması ve tazminat ödemesi talepleri de ileri sürülmeye başlanmıştır. Yetmiş ve seksenli yıllarda esas itibarıyla Türk diplomatlarını hedef alan Ermeni terörü bu sorunun dünya kamuoyu tarafından öğrenilmesini sağlamış, Avrupa Parlamentosunun 1987 yılında Ermenilerin soykırıma uğradığını kabul eden ve Türkiye’nin bunu kabul etmediği takdirde Avrupa Birliğİ’ne üye olamayacağını belirten bir karar almasından sonra Ermeni sorunu yeniden uluslararası bir sorun haline gelmiştir. Türkiye’nin 1999 yılında Avrupa Birliğİ’ne üye olmak için başvuruda bulunmasından ve özellikle Türkiye ile müzakerelerin başlamasının kabul edilmesinden sonra, Ermeni soykırımı iddialarını tanıyan Avrupa Birliği üyelerinin sayısı artmıştır. Böylelikle Ermeni sorunu Türkiye’nin belli başlı dış sorunlarından biri haline gelmiştir. Diğer yandan genelde dış siyaset konularına fazla ilgi duymayan Türk kamuoyu da bazı Türk bilim adamlarının Ermeni tezlerini kabul etmesinden sonra bu konuya gösterilen duyarlılık artmıştır...

---