Fiyat tarihi çalışmaları, sosyo-ekonomik tarih araştırmalarında büyük önemi haizdir. Zira, fiyat hareketleri bir devletin ekonomik hayatının en belirgin göstergelerinden birisidir. Endüstri çağı öncesi diğer geleneksel ekonomilerde olduğu gibi, Osmanlı sosyo-ekonomik hayatında da ekmek ve ekmeğin hammaddesi olan tahıl fiyatları sosyal yapıyla olan ilişkileri bakımından oldukça güçlü bir analiz aracıdır. Nitekim, Osmanlı’da hem ekonomik hem de siyasi önem taşıyan “buğday” ve özelde “ekmek”, “ibadullahın havâyic-i zaruriyesi” olarak nitelendirilerek, gerek fiyat ve gerek kalitesi her daim denetim altında tutulmuştur.
Bu çalışmanın konusu, İstanbul’da 1845-1880 yılları arasında bugünkü anlamda borsa olarak işlev gören Unkapanı (Kapan-ı Dakik) ve Galata’da bulunan durum buğdayı, ekmeklik buğday, mısır, arpa, çavdar ve yulaf çeşitlerinin fiyat ve menşelerinin tespit edilmesi; tahıl ve ekmek fiyatlarında meydana artışların savaş ve enflasyon olgularıyla ilişkisinin değerlendirilmesidir. Bu değerlendirmelerde fiyat artışlarının sebepleri, olumsuz durumlara karşı İstanbul halkının tepkisi ve Osmanlı Hükümeti’nin reaksiyonları ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Araştırmada, Osmanlı Devleti’nin büyük önem verdiği İstanbul’un iaşesinin temini bağlamında Zahire Nezareti’nin ilgasından sonra 1845-1880 yılları arasında zahire fiyatlarında ve tedarik bölgelerinde meydana gelen değişimlerin Osmanlı Devleti ve toplumuna önemli etkileri olan Kırım Savaşı, kaime uygulamaları ve kıtlıklar gibi vakıalarla ilişkisi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır...

---