30 Ekim 1918 tarihinde Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mondros Mütarekesi'nden sonra, İngiliz, Fransız ve İtalyan donanmaları Marmara'ya girmiş ve İstanbul'a doğru ilerlemektedir. Bu sırada, İzzet Paşa sadrazamlıktan çekilmiş, Padişah bu görevi Tevfik Paşa'ya vermiştir. Lağvedilen Yıldırım Orduları Grup Komutanı Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'a dönmüş, memleketin içine düştüğü durumu Mebuslara hatta bizzat Padişah'a anlatmaya çalışmıştır. İtilaf Devletleri ise, bir taraftan kendi aralarında ülkeyi paylaşmak üzere çalışmalar yaparken, diğer taraftan da Memleket içindeki Rum ve Ermenileri kışkırtarak, silahlandırıyorlardı. İtilaf Devletleri'nin paylaşma girişimleri sonucunda, Musul ve Diyarbakır bölgesini İngilizler, Adana, Antep ve Maraş bölgesini Fransızlar işgal etmişlerdi. Doğu Anadolu'da Ermeni, Karadeniz bölgesinde ise Rum-Pontus Devleti kurulması için çalışmalar yapılıyordu (1). Bu arada Mustafa Kemal Paşa'nın Ordu Müfettişi olarak bazı yetkilerle Anadolu'ya hareket ettiğini, 19 Mayıs 1919 tarihinde Genç Komutanın Samsun'a çıktığını, bu hareketin yurtta sevinçle karşılanıp Mustafa Kemal Paşa'ya bağlılık ve işbirliği telgraflarının geldiğini görüyoruz. (2) Mustafa Kemal Paşa, Samsun'dan ülke ile daha sıkı temaslar kurmak üzere Amasya'ya geçmiş, buradan valilere, kolordu komutanlıklarına 22 Haziran 1919 tarihinde gizli bir genelge göndermiştir. Bu genelgede, "Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu" belirtiliyor, 10 Temmuz'da Erzurum'da Şark Vilayetleri namına bir kongre toplanacağı bildiriliyordu. (3) Mustafa Kemal Paşa, Sivas Kongresi'ne hazırlık olmak üzere Erzurum'da toplanacak kongreye katılmak için, 28 Haziran 1919'da Sivas'tan Erzurum'a hareket etti. Yolda, Padişah'tan ve Harbiye Nazırından İstanbul'a dönmesini bildiren telgraflar aldı. Mustafa Kemal Paşa İstanbul'a dönmeyeceğini, milletle birlikte çalışmalara devam edeceğini bildirdi. Erzurum'a vardığında görevinden azledildiğinin bildirilmesi üzerine…

---