Osmanlı Devleti'nde esnafın birinci derecede âmiri, kadılar ve muhtesiplerdir. Ancak bunlarında ışında esnafın başında şeyh, nakib, duacı, çavuş, yiğitbaşı ve kethüda adlarıyla anılan bir takım reisleri bulunmaktadır. Esnaf ve esnaflık şehir ticari hayatının önemli ve vazgeçilmez bir parçası idi. Osmanlı şehir ekonomisinin önemli bir öğesini teşkil eden esnafın her grubu bir loncaya bağlı idi. Osmanlı şehir hayatında, sayıları daha önceden tespit edilmiş olan esnaf grupları ile dükkanların bu sayısında büyük ve önemli bir zorunluluk olmadıkça artırma veya eksiltme olmazdı. Gedik diye adlandırılan bu sisteme göre, izinsiz açılan dükkanlar kapatılırdı. Çalışmada İstanbul esnafı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde esnaf alayları hakkında bilgi verilmiştir. Çünkü düğünlerde ve diğer şenliklerde esnaflar, bunların geçişleri, verdikleri hediyeler, yaptıkları işlerin ve hünerlerin sergilenmesi önemli yer tutmaktadır. İkinci bölümde, Dersaadet esnafında suç, ceza ve himaye konuları ele alınmıştır. Bu bölümde esnafın işlediği suçlar ve bu suçlara verilen cezalar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Dersaadet esnafı hakkında yabancı seyyahların ve Türk aydınlarının izlenimleri, Dördüncü bölümde ise Dersaadet'teki esnaf zümresi hakkında bilgi verilmektedir.

---