Ekim 1923 de kurulan Türkiye Cumhuriyeti, 26 yaşına girdi. İstiklal harbi zaferini takip eden Lozan barış zaferinden sonra kurulmuş olan Cumhuriyetimiz, ebedi Atatürk ile onun en yakın silah, zafer ve inkılap arkadaşı İnönü'nün önderlik ettikleri Türk milletinin ölmez eseridir. 29 Ekim 1923'de Türkiye Cumhuriyeti, parlak bir güneş gibi vatanımızı aydınlattığı zaman, memleketimiz bir taraftan inhitat devrine girmiş olan Saltanat İdaresinin aczi, ihmali, cehli ve taassubu yüzünden, diğer taraftan da uzun harpler, isyanlar, ihtilaller gibi iç ve dış gaileler yüzünden harap bir halde idi. Milletimiz ise yorgun ve fakir düşmüştü. Birinci Dünya Harbinden sonra, vatanımızın en mümbit toprakları işgal edilmiş, harp sahnesi olmuş, yüzyıllar boyunca düşman ayağı basmamış ülkelerimiz yanıp yıkılmıştı. İstiklal harbi, Türk milletinin yarattığı mucize zaferle neticelenmiş, Lozan barışı bu zaferi tamamlayarak Türk vatanını ve devletini tam istiklaline kavuşturmuştu; fakat memlekette her şeyi yeniden yapmak, bunun için de büsbütün yeni bir ruh lazım geliyordu. İşte bu yeni ruhu yaratan Cumhuriyet olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti, eski devirlerde eşi görülmemiş büyük inkılap, terakki ve teceddüt hamleleriyle ilerlemiş, yükselmiş ve medeni milletler camiası içinde, bugün milletimizin göğsünü iftiharla kabartan şerefli mevki sahibi bir yeni devlet olmuştur. Cumhuriyetimizin ilk 15 yılı içinde, "Devletimizin banisi, milletimizin kurtarıcısı, eşsiz kahraman Atatürk" bu büyük ve kutsal eseri, milli hayatın her sahasında, yaratıcı inkılaplarla güzelleştirmiş, büyütmüş; Onun 1938 sonbaharında, hayata gözlerini kapaması üzerine Cumhurbaşkanlığına seçilen İnönü, Atatürk'ün emanetini kudretli eline alarak aynı ilerleme ve yükselme yolunda yürütmüştür. 1939 da patlıya İkinci Dünya Harbine girmemek ve sürüklenmemek basiretini göstermiş olan devletimiz, o harbin bugüne kadar hala sürüp giden türlü güçlükleri ve buhranları içinde, Cumhuriyet rejiminin uğurlu ve başarılı hamlelerine devam etmek imkânını bulmuştur...

---