1950 seçimlerinden sonra Ağustos ayı başında, Türkiye'yi Avrupa konseyinde temsil edenlerden biri olarak, Strasburg'daki toplantı binasına girdiğim zaman, bu binada enternasyonal buluşmalarda ki kaynaşmaların dışında, koridorları, salonları, dinlenme odalarını dolduranlarda umut havası vardı. İkinci dünya savaşı, milletleri ve milletlerin klasik düşünceleri içinde dönüp dolaşan idarecilerini sanki omuzlarından tutup silkmişti. Avrupa birliği fikri bundan on bir yıl evvel bugüne nazaran çok daha samimi olarak savunuluyordu. Gençler mitingler tertip ediyorlar, kadın dernekleri hareket halinde, herkes gelecek günlerin mutluluğunu duyar gibi heyecanlanıyordu. İşte böyle bir hava içinde gazete sütunlarından resimlerini gördüğünüz, demeçlerini okuduğunuz Avrupa'nın birinci sınıf politika aktörleri, burada neon ışıkları altında buluşmuşlardı. Fransa'nın çöküşünü kendisi Başbakan iken gören Paul Reynaud, kurtuluş savaşında De Gaulle'ün sağ kolu olarak vazife gören Bidault, sonradan yani barış günlerinde Fransa'nın kaderine hâkim olan Sosyalist partisi Genel Sekreteri Guy Mollet, Avrupa konseyi fikrini ortaya atarak bu davayı yürüten ve haklı olarak "Avrupa konseyinin babası" lakabını kazanan Fransa dışişleri bakanlarından müteveffa Schumann, İtalya dışişleri bakanı Milli mücadele Türkiye'sinin çok iyi tanıdığı müteveffa Comte Sforza, Belçika senato başkanı Struye, sonradan Belçika'da başbakan olan Lefevbre dünya politika meydanlarının tok sözlü gladyatörü Spaak. Almanya'yı eziklikten kurtarmak için gayret sarfeden kabadayı Carlo Schmidt, bugünkü Alman parlamento başkanı boyuna nazaran yüreği geniş olan Gerstenmaier, sonradan İngiltere'nin kaderini elinde tutmuş olan Macrmillan ve ismi (C), harfiyle başladığı için toplantı salonunda hemen benim arkamda yer alan Çhurchill meşhurlar galerisini tamamlayan büyük isimlerdi.

---